Southwest Research Institute (SwRI) alimləri NASA-nın “New Horizons” kosmik aparatından alınan məlumatları təhlil edərək, Günəş küləyinin ulduzdan uzaqlaşdıqca niyə yavaşladığını müəyyən ediblər. Hazırda Günəşdən təxminən 66 astronomik vahid (təqribən 9,9 milyard kilometr) məsafədə olan aparat, Günəş sisteminin kənarında baş verən fiziki proseslərə dair yeni sübutlar təqdim edib.
Günəş küləyi niyə yavaşlayır?
Doktor Hizer Elliottun rəhbərlik etdiyi qrup, “SWAP” (Solar Wind Around Pluto) cihazının ölçmələrinə əsaslanaraq, Günəş küləyinin sürət dəyişikliklərini araşdırıb. Günəşdən saatda 1,6 milyon kilometr sürətlə çıxan yüklü hissəciklər axını, ulduzlararası mühitdən gələn neytral atomlarla toqquşur. Bu atomlar ionlaşaraq Günəş küləyinə qoşulur və onun kütləsini artıraraq hərəkət sürətini tədricən azaldır.
Tədqiqatın nəticələri nəyi göstərir?
- “New Horizons” və “Voyager 2”-nin əvvəlki müşahidələri 30-43 astronomik vahid məsafədə sürətin 5-10% azaldığını göstərmişdi.
- Yeni ölçmələr 58 astronomik vahid məsafədə bu azalmanın 13-15%-ə çatdığını təsdiqləyib.
- Bu proses heliosferin sərhədlərində, yəni Günəşin təsirinin zəiflədiyi və ulduzlararası maddənin dominantlıq etdiyi zonada baş verir.
Bu kəşf gələcək kosmik missiyalar üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Galaktik kosmik şüalar uzunmüddətli uçuşlarda astronavtların sağlamlığına və texnikanın işinə ciddi təhlükə yaradır. “New Horizons” missiyasının rəhbəri Alan Stern qeyd edir ki, bu unikal məlumatlar Günəş sisteminin kənarını və digər ulduzların ətrafındakı “astrosfer”ləri başa düşmək üçün əvəzsizdir. Tədqiqatın nəticələri “The Astrophysical Journal” elmi jurnalında dərc olunub.
