"NASA" rəsmən NEO Surveyor kosmik teleskopunun inteqrasiya və sınaq mərhələsinə qədəm qoyduğunu elan edib. Planetar müdafiə məqsədilə xüsusi olaraq hazırlanmış bu ilk kosmik rəsədxananın 2027-ci ilin sentyabrından tez olmayaraq "Falcon 9" daşıyıcı raketi vasitəsilə orbitə çıxarılması planlaşdırılır. Hazırda ABŞ-ın müxtəlif tədqiqat mərkəzlərində, o cümlədən Yuta Ştatı Universitetinin Space Dynamics Laboratory mərkəzində cihazın dərin kosmos şəraitinə davamlılığı yoxlanılır.
Bu texnologiya necə işləyir?
Missiyanın əsas məqsədi orbitləri planetimizə yaxınlaşa bilən və yerdəki teleskoplarla görünməyən qaranlıq, kiçik səma cisimlərini tapmaqdır. NEO Surveyor əks olunan işığa deyil, Günəş tərəfindən qızdırılan asteroidlərin yaydığı istiliyə əsaslanaraq infraqırmızı diapazonda müşahidələr aparacaq. İki infraqırmızı detektor massivindən istifadə edən əsas kamera alimlərə obyektlərin ölçüsünü və temperaturunu dəqiq hesablamağa imkan verəcək.
Kosmik aparat Yerlə Günəş arasındakı Laqranj L1 nöqtəsində, planetimizdən təxminən 1,5 milyon kilometr məsafədə yerləşdiriləcək. Teleskopun Günəş işığından kor olmaması üçün uzunluğu 6 metr olan xüsusi qoruyucu ekran quraşdırılır. Hazırda bu ekran və peykin əsas platforması Kolorado ştatındakı "BAE Systems" şirkətində sınaqdan keçirilir. Bütün yoxlamalar bitdikdən sonra elementlər vahid aparat halında birləşdiriləcək.
Nə üçün bu missiya vacibdir?
Teleskop ən azı 5 il ərzində səmada geniş sahələri fasiləsiz nəzarətdə saxlayacaq. Toplanan məlumatlar "NASA"-nın Dərin Kosmik Rabitə Şəbəkəsi vasitəsilə Yerə ötürüləcək və Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun IPAC mərkəzində emal ediləcək. Daha sonra bu məlumatlar asteroidlərin kataloqlaşdırılması üzrə beynəlxalq mərkəz olan Kiçik Planetlər Mərkəzinə (Minor Planet Center) göndəriləcək.
Reaktiv Hərəkət Laboratoriyasının (JPL) nəzdindəki Yerə Yaxın Obyektlərin Öyrənilməsi Mərkəzi bu məlumatlar əsasında səma cisimlərinin orbitlərini hesablayaraq gələcək toqquşma risklərini qiymətləndirəcək. NEO Surveyor sayəsində "NASA" potensial təhlükəli asteroidləri təhdidə çevrilməzdən çox əvvəl kəşf etməyi hədəfləyir. Qeyd edək ki, bu il həmçinin səmanı fasiləsiz skan edəcək Vera Rubin rəsədxanası da fəaliyyətə başlayacaq.
