"L3Harris Technologies" şirkəti tərəfindən "NASA" üçün hazırlanan yeni nəsil radioizotop termoelektrik generatoru ("Next Gen RTG") mühüm inkişaf mərhələsini keçib. 2 aprel tarixində sistemin kritik dizayn analizi uğurla yekunlaşıb. Bu mərhələ layihənin texniki tələblərə tam cavab verdiyini və istehsal mərhələsinə keçə biləcəyini təsdiqləyir. Yeni generatorun 2030-cu illərin əvvəllərində "NASA" missiyalarında istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.
"Next Gen RTG" necə işləyir?
Sözügedən sistem Günəş işığının panellər üçün kifayət etmədiyi xarici Günəş sistemi missiyaları üçün xüsusi olaraq dizayn edilib. "Next Gen RTG" istismar müddətinin əvvəlində təxminən 250 vatt elektrik enerjisi istehsal etmək gücünə malikdir. Bu enerji plutonium-238 elementinin parçalanması nəticəsində yaranan istiliyin çevrilməsi hesabına əldə olunur. "NASA" onilliklər ərzində bu cür sistemlərdən "Voyager", "Cassini", "New Horizons" missiyalarında, eləcə də "Curiosity" və "Perseverance" marsoxodlarında istifadə edib.
Marsoxodlarda tətbiq edilən əvvəlki versiyalardan fərqli olaraq, yeni qurğu birbaşa dərin kosmos şərtlərinə uyğunlaşdırılıb. Mühəndislər həddindən artıq soyuq mühitdə istiliyin effektiv ötürülməsi və enerji istehsalı üçün sistemi optimallaşdırıblar. Nəticədə, cihazın ümumi kütləsini artırmadan çıxış gücünü yüksəltmək mümkün olub. "L3Harris" şirkətinin bölmə rəhbəri Bill Sək bildirib ki, bu yığcamlıq hər əlavə kiloqramın buraxılış xərclərinə təsir etdiyi gələcək missiyalar üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Uran və digər uzaq missiyalar üçün hansı imkanlar yaranır?
Yeni generatorun əsas istifadə namizədlərindən biri Uranı tədqiq edəcək orbital aparat layihəsidir. Gələcək kosmik gəminin iki ədəd "Next Gen RTG" generatoru ilə təchiz ediləcəyi ehtimal olunur. Onlar təkcə avadanlıqları elektrik enerjisi ilə təmin etməyəcək, həm də xarici Günəş sisteminin ekstremal soyuğunda bort sistemlərinin lazımi temperaturunu qoruyacaq. Alimlərin fikrincə, Uranın öyrənilməsi planetlərin formalaşması proseslərini və buzlu aləmlərin təbiətini daha yaxşı anlamağa kömək edəcək.
Bu texnologiya həmçinin Neptun və Triton peykinə, eləcə də Koyper qurşağındakı obyektlərin tədqiqinə yönəlmiş uzunmüddətli layihələrdə tətbiq oluna bilər. Mühəndislər sistemi "Voyager 1" və "Voyager 2" aparatlarının marşrutlarından daha uzağa gedə biləcək ulduzlararası missiyalarda istifadə etməyi də nəzərdən keçirirlər. 2021-ci ildə ABŞ Energetika Nazirliyinin dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən "Idaho National Laboratory", məhdudlaşmış istehsal imkanlarını bərpa etmək üçün "L3Harris" şirkətini seçmişdi.
Layihənin rəhbəri Leo Qard qeyd edib ki, mütəxəssislər itirilmiş texniki detalları yenidən bərpa edərək köhnə komponentlər üçün müasir analoqlar tapmağa nail olublar. Layihənin ümumi inteqrasiyasına "L3Harris" cavabdehdir. "Teledyne Technologies" termoelektrik komponentləri təmin edir, "BAE Systems" isə generator üçün istilik izolyasiya sistemlərini hazırlayır. Proqramın 2027-ci ildə istehsala hazırlıq mərhələsinə çatması gözlənilir.
