"NASA" gələcək kosmik missiyalar üçün nəzərdə tutulan və mövcud həllərdən təxminən 500 dəfə daha güclü olan yeni prosessorun mühüm sınaq mərhələsinə başlayıb. 2026-cı ilin fevral ayında start götürən testlər kosmik mühitə maksimal dərəcədə yaxın şəraitdə həyata keçirilir. Layihə "NASA" və "Microchip Technology" şirkətinin tərəfdaşlığı çərçivəsində icra olunur.
Yeni prosessorlar hansı texniki üstünlüklərə malikdir?
Layihənin əsasını təşkil edən "PIC64-HPSC" xətti "SiFive RISC-V" arxitekturasına əsaslanan 64 bitlik prosessorlardan ibarətdir. On nüvəli bu çiplər süni intellekt, vektor hesablamaları, virtuallaşdırma və yüksəksürətli məlumat ötürmə interfeyslərini dəstəkləyir. Yeni texnologiya kosmik aparatlara Yerdən komanda gözləmədən vəziyyəti müstəqil təhlil etməyə və qərarlar qəbul etməyə imkan verəcək. Bu xüsusiyyət siqnal gecikməsinin onlarla dəqiqəyə çatdığı Ay, Mars və uzaq planet missiyaları üçün xüsusilə vacibdir.
Sınaq prosesi necə həyata keçirilir?
Hazırda prosessor radiasiya, ekstremal temperatur, vibrasiya və zərbə yüklərinə məruz qalaraq sərt sınaqlardan keçirilir. Mühəndislər həm aparat təminatının dözümlülüyünü, həm də kosmik şüalanmanın yarada biləcəyi nasazlıqlar zamanı proqram təminatının sabitliyini yoxlayırlar. "JPL" mütəxəssislərinin sözlərinə görə, ilkin nəticələr arxitekturanın tam olaraq nəzərdə tutulduğu kimi işlədiyini təsdiqləyir.
Bu texnologiya kosmik sənayeni necə dəyişəcək?
Sınaqlar yekunlaşdıqdan sonra bu sistem həm "NASA", həm də kommersiya aerokosmik şirkətləri üçün əsas platformaya çevriləcək. Mütəxəssislər bu yeniliyi "Apollo" proqramı dövründən müasir rəqəmsal sistemlərə keçidlə müqayisə edirlər. Yeni prosessorlar avtonom Ay robotlarından tutmuş mürəkkəb orbital stansiyalara qədər daha intellektual kosmik aparatların yaradılmasına şərait yaradacaq.
Qeyd edək ki, "Microchip Technology" müvafiq müqaviləni hələ 2022-ci ildə əldə etmişdi. Həmin dövrdə agentliyin istifadə etdiyi əvvəlki prosessor arxitekturasının artıq 30 yaşı tamam olmaq üzrə idi və təcili yenilənməyə ehtiyac duyulurdu. Bu yeni addım kosmik tədqiqatlarda fasiləsizliyi və təhlükəsizliyi təmin edəcək.
