NASA-nın "Nancy Grace Roman" kosmik teleskopu layihələndirilərkən nəzərdə tutulan 10 illik istismar müddətini iki dəfə üstələyərək, ən azı 22 il ərzində elmi tədqiqatlar apara biləcək. 30 avqust 2026-cı il tarixində "Falcon Heavy" raketi ilə kosmosa buraxılan aparat hazırda Yer-Günəş sisteminin L2 Laqranj nöqtəsinə doğru hərəkət edir.
Yanacaq ehtiyatı necə qənaət edildi?
Missiyanın ömrünün uzanması bir neçə amillə bağlıdır. 31 avqust tarixində həyata keçirilən ilk trayektoriya korreksiyası gözləniləndən 99 faiz daha dəqiq olub. Bu manevr üçün ayrılan 200 kiloqram yanacağın yalnız 18 kiloqramı sərf edilib ki, bu da təxminən 4 illik əlavə iş resursu deməkdir.
Bundan əlavə, teleskopun faktiki start çəkisi 8056 kiloqram təşkil edib, bu da layihə üzrə icazə verilən 9800 kiloqramlıq limitdən xeyli aşağıdır. Yüngül çəki yanacaq çənlərinin tam doldurulmasına və hərəkət zamanı daha az enerji sərf edilməsinə imkan verib. Növbəti korreksiya manevrlərinin də qənaətcil olacağı proqnozlaşdırılır.
Teleskopun əsas vəzifələri nələrdir?
"Roman" teleskopu təxminən 100 gün sonra, 2026-cı ilin dekabrında öz orbitinə çatacaq. Aparatın fəaliyyət müddəti yanacaqla yanaşı, həm də daxili elektronika və elmi cihazların texniki vəziyyətindən asılı olacaq. Əgər sistemlər stabil işləyərsə, teleskop aşağıdakı sahələrdə geniş tədqiqatlar aparacaq:
- Qaranlıq enerji və qaranlıq materiyanın təbiəti.
- Kainatın təkamül prosesləri.
- Ekzoplanetlərin müşahidəsi.
Geniş baxış sahəsinə malik olan bu cihaz, "Hubble" teleskopu ilə müqayisədə kosmik obyektləri və geniş səma sahələrini daha sürətlə tədqiq etmək imkanına malikdir.
