NASA-nın "Nancy Grace Roman" kosmik teleskopu artıq fəaliyyətdə olan "James Webb" teleskopunun yerləşdiyi bölgəyə göndəriləcək. Hər iki aparat Yer kürəsindən təxminən 1,5 milyon kilometr məsafədə, Günəş-Yer sisteminin ikinci Laqranj nöqtəsi olan L2-də yerləşdiriləcək. Buna baxmayaraq, qurum toqquşma riskinin olmadığını, çünki teleskopların L2 ətrafında fərqli orbitlərdə hərəkət edəcəyini vurğulayır.
Nə üçün L2 nöqtəsi seçilib?
L2 nöqtəsi Günəş və Yerin qravitasiya qarşılıqlı təsiri sayəsində kosmik aparatların yanacaq qənaəti ilə hərəkət etməsinə imkan verir. Bu mövqe həm də teleskopların Günəş, Yer və Ayın istilik şüalanmasından qorunmasını təmin edərək, geniş bir səma mənzərəsi yaradır. "James Webb" bu nöqtədə sabit dayanmır, əksinə, təxminən altı aya tamamlanan böyük bir orbitdə hərəkət edir. "Nancy Grace Roman" da oxşar sxemlə özünəməxsus halo-orbitində fəaliyyət göstərəcək.
Bu teleskoplar bir-birini necə tamamlayacaq?
NASA bu iki teleskopu birgə istifadə etməyi planlaşdırır. "Nancy Grace Roman" geniş baxış sahəsi ilə maraqlı kosmik obyektləri aşkar edəcək, "James Webb" isə həmin obyektləri daha detallı şəkildə tədqiq edəcək. "Roman" kainatın strukturu, qalaktikaların təkamülü və qaranlıq enerji kimi genişmiqyaslı mövzulara fokuslanarkən, "Webb" daha çox uzaq qalaktikalar və ekzoplanetlərin atmosferi kimi spesifik sahələri araşdıracaq.
Gələcəkdə yanacaq təminatı necə olacaq?
"Nancy Grace Roman" teleskopunun əsas missiyası beş il nəzərdə tutulub, lakin yanacaq ehtiyatı imkan verərsə, bu müddət uzana bilər. Maraqlıdır ki, teleskop gələcəkdə yanacaq doldurula biləcək şəkildə layihələndirilib. Hazırda NASA-nın L2 nöqtəsində xidmət göstərmək üçün texniki imkanları olmasa da, bu potensial funksiya teleskopun ömrünü əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.
