NASA özünün "Moon Base" proqramı ilə bağlı növbəti yeniləməni təqdim edib. Bu təşəbbüs çərçivəsində agentlik Ayın cənub qütbü yaxınlığında uzunmüddətli infrastruktur qurmağı hədəfləyir. Hazırkı mərhələdə əsas diqqət "Commercial Lunar Payload Services" (CLPS) proqramı vasitəsilə hazırlanan kommersiya eniş modullarının və texnologiyaların sınaqlarına yönəldilib.
Ay missiyaları üçün hansı texnologiyalar hazırlanır?
Proqramın 2029-cu ilə qədər davam edəcək birinci mərhələsi 20-dən çox robotlaşdırılmış eniş missiyasını əhatə edir. Bu missiyalar vasitəsilə Aya yük, rabitə sistemləri, enerji paylama avadanlıqları və elmi cihazların çatdırılması planlaşdırılır. NASA artıq 2026-cı ildə üç belə missiyanın həyata keçirilməsini nəzərdə tutur.
- Blue Origin şirkətinin "Blue Moon MK1 Endurance" modulu artıq termovakuum sınaqlarını uğurla başa vurub.
- Firefly Aerospace özünün "Blue Ghost Mission 2" aparatı ilə Ayın əks tərəfinə ilk Amerika yumşaq enişini həyata keçirməyi planlaşdırır.
- Intuitive Machines şirkəti "Trinity" eniş modulu və "Altus-1" orbital peyki üzərində işləri davam etdirir.
- Astrobotic (Voyager Technologies) tərəfindən hazırlanan "Griffin-1" modulu isə 2026-cı ilin sonuna planlaşdırılan uçuş üçün sınaq mərhələsindədir.
İnfrastrukturun qurulmasında hansı yeniliklər var?
NASA və Northrop Grumman birgə əməkdaşlıqla yeni texnoloji nümayişçilər hazırlayır. Bu sistemlər "Lunar Gateway" stansiyası üçün nəzərdə tutulan enerji və elektronika həllərinə əsaslanır. Əsas məqsəd avadanlıqların Ay gecəsi kimi ekstremal şəraitlərdə fəaliyyətini təmin etmək və vahid enerji paylama şəbəkəsi yaratmaqdır. Bu yanaşma ayrı-ayrı missiyaları vahid, bir-biri ilə əlaqəli bir infrastruktura çevirməyi hədəfləyir.
