NASA və Lockheed Martin tərəfindən birgə hazırlanan X-59 eksperimental təyyarəsi sınaq uçuşlarında növbəti uğura imza atıb. 12 iyun tarixində həyata keçirilən uçuş zamanı aparat 17 kilometr yüksəklikdə 1,4 Max (təxminən 1487 km/saat) sürətinə çatıb. Bu göstərici layihənin gələcək hədəfləri üçün kritik əhəmiyyət daşıyır, çünki təyyarənin məhz bu sürət və yüksəklikdə yaşayış məntəqələri üzərində uçması planlaşdırılır.
Səsdən sürətli uçuşlarda səs problemi necə həll olunur?
1973-cü ildən bəri beynəlxalq tənzimləyicilər tərəfindən tətbiq edilən qadağa, səsdən sürətli uçuşların yaratdığı güclü səs dalğaları ilə bağlıdır. X-59-un unikal dizaynı, uzun və nazik gövdəsi sayəsində təzyiq dalğalarının birləşməsinin qarşısını alır. Bu texnologiya nəticəsində yer səthindəki insanlar güclü partlayış səsi əvəzinə, yalnız avtomobil qapısının bağlanmasına bənzər zəif bir səs eşidəcəklər.
Gələcək sınaqlar və elmi hədəflər nələrdir?
Hazırda pilotlar müxtəlif hündürlük və sürət rejimlərində mürəkkəb manevrlər icra edərək təyyarənin akustik göstəricilərini dəqiqləşdirirlər. Yerdə quraşdırılmış mikrofon massivləri vasitəsilə səs səviyyəsi ölçülür və hesablamalarla müqayisə edilir. Gələcəkdə NASA-nın F-15 qırıcı təyyarəsi X-59-un yaratdığı şok dalğalarını real vaxt rejimində xəritələndirərək elmi məlumatların toplanmasına kömək edəcək.
Sınaqların yekun məqsədi toplanmış məlumatları beynəlxalq aviasiya qurumlarına təqdim edərək mövcud qadağaları yeni, səs səviyyəsinə əsaslanan standartlarla əvəz etməkdir. Əgər X-59-un səssiz uçuşları yerli sakinlər tərəfindən təsdiqlənərsə, bu, kommersiya aviasiyasında inqilab yaradaraq qitələrarası uçuş müddətlərini iki dəfə qısalda bilər.
