NASA "Artemida II" missiyasının uğurundan sonra Ayda daimi insan məskəni yaratmaqla bağlı uzunmüddətli planlarını yeniləyib. Agentliyin açıqlamasına görə, gələcək Ay bazası Ayın cənub qütbü yaxınlığında yüzlərlə kvadrat kilometr əraziyə yayıla bilər. Bu layihə Marsa gələcək missiyalar üçün kritik bir addım kimi qiymətləndirilir.
NASA rəsmiləri, o cümlədən Ceff Bezosun rəhbərlik etdiyi Blue Origin kimi özəl şirkətlərlə yeni tərəfdaşlıqlar qurulduğunu təsdiqləyib. Agentlik 2027-ci ildə astronavtların Aya enişini planlaşdırır. NASA administratoru Cared Ayzekman bildirib ki, mühəndislər artıq insanların və texnikanın Ayın sərt şəraitində uzun müddət necə sağ qala biləcəyini öyrənməyə fokuslanıblar.
Ekstremal şərait və elmi araşdırmalar
Ayın səthi ciddi təhlükələr təqdim edir:
- Gün işığında temperatur 249 dərəcə Selsidən yuxarı qalxa, qaranlıqda isə mənfi 200 dərəcədən aşağı düşə bilər.
- Atmosferin olmaması radiasiya, günəş alışmaları və meteorit zərbələri kimi riskləri artırır.
- Cənub qütbündəki kölgəli kraterlərin milyardlarla ildir günəş işığı görməyən qiymətli resurslara sahib olduğu ehtimal edilir.
Layihənin rəhbəri Karlos Qarsiya-Qalan bildirib ki, Ay bazası böyük bir şəhərlə müqayisə edilə biləcək ölçülərə çatacaq. İlk missiya olan Moonbase 1-in 2026-cı ilin payızında Blue Origin-in "Mark I Endurance" eniş modulu ilə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Ümumilikdə, Ay bazasının yaradılması üçün təxminən 20 milyard dollar vəsait tələb olunacağı proqnozlaşdırılır.
