Hindistanın Milli Radioastrofizika Mərkəzindən olan tədqiqatçılar qrupu, Saptarşi Sarkarın rəhbərliyi ilə "PSR J1227−4853" adlı nadir pulsarda maraqlı hadisə qeydə alıblar. uGMRT radioteleskopu vasitəsilə aparılan 174 saatlıq müşahidələr zamanı pulsardan 235 ədəd son dərəcə qısa və güclü impuls aşkarlanıb. Bu impulsların bəziləri pulsardan gələn orta radioşüalanmadan təxminən 10 000 dəfə daha parlaq olub.
Bu pulsarı xüsusi edən nədir?
"PSR J1227−4853" keçid millisaniyəlik pulsarlar sinfinə aiddir. Bu tip neytron ulduzları ikili sistemlərdə yerləşir və iki fərqli vəziyyət arasında keçid edə bilir. Bir vəziyyətdə ulduz öz yoldaşından maddə toplayaraq rentgen diapazonunda şüalanır, digərində isə sürətli fırlanma enerjisi hesabına adi radio pulsar kimi davranır. Ulduzun tam dövr etməsi cəmi 1,69 millisaniyə çəkir.
Nəhəng impulslar necə yaranır?
Müşahidələr göstərib ki, 6 dekabr 2020-ci il tarixində cəmi bir saat ərzində 114 nəhəng impuls qeydə alınıb. Tədqiqatçılar bu impulsların təsadüfi deyil, maqnitosferin müəyyən bölgələrində yarandığını müəyyən ediblər. Ən qısa impulsların müddəti cəmi 1,28 mikrosaniyə təşkil edib. Maraqlıdır ki, bu impulslar zamanla qruplaşma meyli göstərir, yəni sakitlik dövrləri intensiv alışma seriyaları ilə əvəz olunur.
Bu kəşf niyə vacibdir?
Alimlər bu pulsardakı impulsların statistik paylanmasının "FRB 20200120E" kimi təkrarlanan sürətli radioalışmalarla (FRB) bənzərlik təşkil etdiyini vurğulayırlar. Hələlik bu, yalnız statistik oxşarlıq olsa da, gələcək tədqiqatlar neytron ulduzlarının maqnitosferindəki fiziki proseslərin sirrini açmağa kömək edə bilər. Tədqiqatın nəticələri "The Astrophysical Journal" elmi jurnalında dərc olunub.
