Beynəlxalq astrofiziklər qrupu kainatın ən sirli obyektlərindən biri olan M87* qara dəliyinin hadisələr üfüqü yaxınlığındakı fiziki prosesləri tədqiq edib. 2019-cu ildə ilk dəfə "kölgəsi" görüntülənən bu qara dəlik, yeni araşdırma ilə daha detallı şəkildə analiz olunub. Alimlər 2018-ci ildə 3.5 mm (86 GHz) və 1.3 mm (230 GHz) dalğa uzunluqlarında əldə edilmiş məlumatları birləşdirərək, radiasiya xüsusiyyətlərinin məsafədən asılı dəyişimini göstərən xəritə hazırlayıblar.
Bu kəşf nəyi sübut edir?
Tədqiqatçılar radiasiyanın tezlikdən asılılığını göstərən spektral indeksi hesablayaraq, qara dəliyin mərkəzindəki mühitin "sıx" (optik cəhətdən qalın) olduğunu müəyyən ediblər. Mərkəzdən uzaqlaşdıqca isə spektral indeks azalaraq mənfi dəyərlərə keçir ki, bu da radiasiyanın "şəffaf" hala gəldiyini göstərir. Bu keçid, qara dəliyin hadisələr üfüqü yaxınlığında maddənin davranışını izah edən nəzəri modellərlə tam uyğunluq təşkil edir.
Reaktiv axınlar və gələcək tədqiqatlar
Müşahidələr zamanı şimal-qərb sektorunda spektral indeksin lokal artımı qeydə alınıb. Bu bölgənin relyativistik jetin (işıq sürətinə yaxın sürətlə çıxan maddə axını) başlanğıc nöqtəsi olduğu ehtimal edilir. Alimlər bu anomaliyanın maqnit sahəsi və ya zərrəcik sıxlığı ilə bağlı olduğunu düşünürlər.
- ngEHT layihəsi ilə 345 GHz tezliyində yeni müşahidələr planlaşdırılır.
- Black Hole Explorer və Millimetron kimi kosmik rəsədxanalar daha yüksək dəqiqlik vəd edir.
- Araşdırmanın nəticələri The Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunub.
Bu kəşf, qara dəliklərin qidalanma mexanizmlərini və kosmik axınların yaranma prinsiplərini yoxlamaq üçün alimlərə yeni bir alət təqdim edir. Gələcək sinxron ölçmələr, bu ekstremal regionlarda qravitasiya və elektromaqnetizmin qarşılıqlı təsirini daha dərindən anlamağa imkan verəcək.
