Rusiyanın "Rosatom" dövlət korporasiyası "Leningrad" atom buzqıran gəmisi üçün nəzərdə tutulan ilk "RITM-200" reaktor blokunun istehsalını yekunlaşdırıb. Qurğunun nəzarət yığımı 14 may tarixində Moskva yaxınlığındakı "ZiO-Podolsk" zavodunda baş tutub. Bu, korporasiyanın istehsal etdiyi sayca 13-cü reaktor bloku olaraq Rusiya atom donanmasının inkişafında mühüm mərhələ hesab edilir. Hazırda müxtəlif müəssisələrdə daha 15 ədəd "RITM" seriyalı reaktorun istehsalı davam edir.
"RITM-200" reaktorunun texniki üstünlükləri nələrdir?
Hər bir "RITM-200" bloku 175 MVt istilik gücünə malik su-su tipli reaktordur və eşmək vallarında 30 MVt güc təmin edir. Qurğunun hündürlüyü 7,3 metr, diametri isə 3,3 metr təşkil edir. "Rosatom" rəsmilərinin sözlərinə görə, unikal dizayn sayəsində bu avadanlıq əvvəlki nəsillərlə müqayisədə 1,5 dəfə daha yığcam və əhəmiyyətli dərəcədə güclüdür. Reaktorun bəyan edilmiş xidmət müddəti ən azı 40 il müəyyən edilib.
Qeyd edək ki, "Leningrad" buzqıran gəmisinin təməli 2024-cü ilin yanvarında qoyulub. Bu gəmi 22220 layihəsinə aid olan və hazırda istismarda olan "Arktika", "Sibir", "Ural" və "Yakutiya" kimi nəhənglərin sırasına qoşulacaq. Uzunluğu 173 metr, eni 34 metr olan bu gəmilər təmiz suda 25 uzel sürət yığaraq 3 metr qalınlığında buzu qıra bilir. Paralel olaraq, 4,3 metr qalınlığında buzu qıra biləcək və iki "RITM-400" reaktoru ilə təchiz ediləcək 10510 layihəli "Rossiya" gəmisinin də inşası davam edir.
İstehsal prosesi və gələcək sınaqlar necə aparılır?
Nəzarət yığımı reaktor blokunun istehsalında yekun mərhələ sayılır. Bu proses zamanı bütün detallar millimetrin mində birinə qədər dəqiqliklə öz layihə mövqeyinə yerləşdirilir ki, bu da mühəndislərə qurğunun gəmiyə quraşdırılmağa hazır olub-olmadığını qiymətləndirməyə imkan verir. "Leningrad" gəmisi ümumilikdə iki ədəd "RITM-200" bloku ilə təchiz ediləcək. Birinci blok artıq hazır olsa da, ikinci reaktor hazırda yüksək təzyiq altında hermetikliyi yoxlayan hidravlik sınaqlara hazırlanır.
"ZiO-Podolsk" müəssisəsinin rəhbəri Anton Lebedev prosesin mürəkkəbliyini vurğulayıb:
"Bu 'RITM' sayca 13-cü oldu. Müəssisəmiz indiyədək on ədəd 'RITM-200' və iki ədəd daha güclü 'RITM-400' reaktoru istehsal edib."O həmçinin əlavə edib ki, reaktorların yaradılmasında onlarla istehsal sirri və patentləşdirilmiş texnoloji həllərdən istifadə olunub. Gələcəkdə bu reaktorların kiçik modul tipli atom elektrik stansiyalarında və üzən enerji bloklarında da tətbiqi planlaşdırılır.
