ABŞ-ın Kolorado ştatında yerləşən "Infleqtion" şirkəti radiotezliklərin zondlanması sahəsində yeni "Quantum Spectrum" texnologiyasını təqdim edib. Bu innovativ yanaşma ənənəvi antena sistemlərini qismən əvəz etmək potensialına malikdir. Qlobal radiotezlik mühitinin getdikcə daha xaotik xarakter aldığı bir vaxtda, yeni sistem "GPS", radar və simsiz rabitə şəbəkələrini tıxanma və saxtalaşdırmalardan qorumağı hədəfləyir.
Kvant sensorları necə işləyir?
Ənənəvi radiotezlik sistemləri məhdud tezlik diapazonları üçün optimallaşdırılmış metal antenalara və elektron avadanlıqlara əsaslanır. "Infleqtion" isə məhdudiyyətləri aşmaq üçün birbaşa atomlardan sensor kimi istifadə edir. Sistemin əsasını lazerlərin köməyi ilə yüksək həyəcanlanma vəziyyətinə gətirilmiş Ridberq atomları təşkil edir. Bu vəziyyətdə atomlar elektromaqnit sahələrinə, o cümlədən radio dalğalarına qarşı son dərəcə həssas olurlar. Lazerlər daxil olan radio dalğalarının atomları necə həyəcanlandırdığını izləyir və bu məlumatlar siqnalın tezliyi, istiqaməti və gücü haqqında informasiyaya çevrilir.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, "Quantum Spectrum" platforması ənənəvi avadanlıqları üçmərhələli kvant prosesi ilə əvəz edir. Atomların özləri həssas mühit rolunu oynadığı üçün, eyni bir qəbuledici nəzəri olaraq herts dərəcəsindən terahertsə qədər çox geniş tezlik diapazonunda işləyə bilər. Bu genişzolaqlı imkan texnologiyanın ən mühüm üstünlüklərindən biridir, çünki adi qəbuledicilər spektrin bir neçə hissəsini eyni anda izləməkdə çətinlik çəkirlər.
Qlobal sınaqlar və mövcud risklər nələrdir?
Şirkət artıq ABŞ, Böyük Britaniya və Avstraliyada bir neçə dövlət proqramı çərçivəsində texnologiyanı sınaqdan keçirir. ABŞ Ordusu Tədqiqat Laboratoriyası ilə birlikdə "GPS" siqnallarının əlçatmaz olduğu mühitlər üçün portativ "RIQER" sistemi hazırlanır. Böyük Britaniyada radiosiqnalların istiqamətini dəqiq müəyyən edən "QuDiFi" layihəsi, Avstraliyada isə süni intellekt alqoritmləri ilə birləşdirilmiş "QOBRA" qəbuledicisi üzərində işlər aparılır.
Bütün bu irəliləyişlərə baxmayaraq, bəzi texniki maneələr hələ də qalmaqdadır. Kvant sistemlərinin ölçüsü və dəyərinin 90 faizdən çoxunu təşkil edən iri lazer və optik avadanlıqlar laboratoriyadan kənarda istifadəni çətinləşdirir. Həmçinin, vibrasiya, istilik və xarici səs-küy kimi amillər kvant sensorlarının sabitliyinə mənfi təsir göstərir. Əgər "Infleqtion" bu problemləri həll edə bilərsə, yeni texnologiya gələcəyin telekommunikasiya və elektron müharibə sistemlərində əsl inqilab yaradacaq.
