Çinin "JUNO" (Jiangmen Underground Neutrino Observatory) layihəsi neytrinoların hərəkət zamanı xüsusiyyətlərini dəyişməsi prosesini yüksək dəqiqliklə qeydə alıb. Çin Elmlər Akademiyasının Yüksək Enerjilər Fizikası İnstitutunun rəhbərlik etdiyi bu beynəlxalq tədqiqat, 17 ölkədən 75 elmi təşkilatı və 700-dən çox mütəxəssisi birləşdirir. Nature jurnalında dərc olunan nəticələr, qurğunun 26 avqust və 2 noyabr 2025-ci il tarixləri arasında topladığı 59 günlük məlumatlara əsaslanır.
Bu texnologiya necə işləyir?
Dərinliyi 700 metr olan yeraltı laboratoriyada yerləşən "JUNO", 20 min ton ultra-təmiz maye sintillyatorla doldurulmuş nəhəng sferik rezervuardan ibarətdir. Neytrinolar maddə ilə çox zəif qarşılıqlı əlaqədə olduğundan, bu maddə hissəciklərin toqquşması zamanı yaranan zəif işıq siqnallarını qeydə alır. On minlərlə fotosensor vasitəsilə yaxınlıqdakı atom elektrik stansiyalarından gələn elektron antineytrinolar analiz edilir.
Nə üçün bu kəşf vacibdir?
Layihə rəhbəri Van İfan bildirib ki, 1 MeV enerjidə 3%-lik dəqiqlik göstəricisi bu sahədə dünya rekordudur. Bu yüksək həssaslıq alimlərə neytrinoların kütlə iyerarxiyasını müəyyən etməyə və Standart Modelin hüdudlarından kənara çıxan yeni fizika qanunlarını kəşf etməyə kömək edəcək. Gələcəkdə detektor Günəş, atmosfer və hətta ifrat yeni ulduzlardan gələn neytrinoları da tədqiq edəcək.
