"James Webb" kosmik teleskopu 2022-ci ildən bəri erkən Kainatın sirlərini açmağa davam edir. Astronomlar tərəfindən aşkar edilən və "kiçik qırmızı nöqtələr" adlandırılan obyektlər uzun müddət mübahisə mövzusu olub. Texas Universitetinin alimi Vasili Kokorevin rəhbərlik etdiyi yeni tədqiqat, GLIMPSE-17775 adlı obyektin analizi nəticəsində bu tapmacanın həllinə yaxınlaşıb.
"Qara dəlik ulduzu" modeli nədir?
Tədqiqatçılar GLIMPSE-17775 obyektinin BH* (Black Hole Star) modelinə uyğun olduğunu müəyyən ediblər. Bu modelə görə, obyekt sürətlə böyüyən superkütləli qara dəlikdən və onu əhatə edən ionlaşmış qaz təbəqəsindən ibarətdir. The Astrophysical Journal-da dərc olunan bu nəticələr, obyektin spektrindəki 40-dan çox xəttin təhlili ilə təsdiqlənib.
Bu kəşf niyə vacibdir?
- Qravitasiya linzalanması: Qalaktika qrupunun təsiri ilə obyektin detalları görünməmiş dəqiqliklə müşahidə edilib.
- Dəmir izləri: Spektrdə aşkarlanan 16 müxtəlif dəmir imzası və oksigen xətləri, obyektin mərkəzində yüksək enerjili bir qara dəliyin olduğunu sübut edir.
- Qalaktikaların formalaşması: Bu kəşf, erkən Kainatda qalaktikaların gözləniləndən daha sürətli böyüməsi ilə bağlı yaranan elmi ziddiyyətləri aradan qaldırır.
Alimlər qeyd edirlər ki, obyektin ətrafındakı sıx qaz təbəqəsi rentgen şüalanmasını udduğu üçün onu müşahidə etmək çətinləşir. GLIMPSE-17775, Böyük Partlayışdan təxminən 1,8 milyard il sonra mövcud olub. Gələcək müşahidələr bu obyektlərin ilk superkütləli qara dəliklərin böyümə mərhələsi olub-olmadığını tam dəqiqləşdirəcək.
