Rusiyanın Sənaye və Ticarət Nazirliyi "Tramplin electronics" şirkətinin istehsalı olan "İrtış" prosessorlarının yoxlanılması üçün yeni ekspertlərin cəlb edilməsində israrlıdır. "CNews" nəşrinin məlumatına görə, nazirlik Kritik İnformasiya İnfrastrukturu avadanlıqlarının əsasını təşkil edəcək bu çiplərin ölkənin milli təhlükəsizliyinə potensial təhdid yaratdığını hesab edir. Artıq ölkədə sözügedən prosessorlar əsasında işləyən serverlərin təcrübə nümunələri hazırlanıb.
Çin arxitekturası və yerli istehsal mübahisəsi
Mətbuatda yayılan məlumatlara görə, "Tramplin electronics" 2025-ci ildə Çinin "Loongson" şirkətinə məxsus "LoongArch" xarici arxitekturasından istifadə hüququnu əldə edib. İddialara əsasən, yeni çiplər demək olar ki, C3600 seriyalı prosessorların tam kopyasıdır. Nazirlik xaricdə hazırlanmış hazır sxematik həllərə əsaslanan çiplərin Rusiya məhsulları reyestrinə daxil edilməsinin yolverilməz olduğunu vurğulayır. Ekspertlər də bu cür çiplərə yerli statusunun verilməsinin Rusiya mikroelektronikasının inkişafına mənfi təsir göstərəcəyini bildirirlər.
İstehsalçı şirkətin mövqeyi necədir?
"Tramplin electronics" ekspertlərin rəyini əvvəlcədən formalaşdırmaq cəhdlərindən şikayətlənərək, "İrtış" prosessorlarının Çin çipləri ilə tam eyni olması barədə iddiaları əsassız adlandırıb. Şirkət nümayəndələri Rusiya ərazisində inteqrasiya, adaptasiya və sınaqlar da daxil olmaqla, xüsusi layihələndirmə işlərinin həyata keçirildiyini bildiriblər. Onlar Rusiya Ticarət və Sənaye Palatasının ekspertizasının obyektivliyinə inandıqlarını və lisenziyaları nümayiş etdirməyə hazır olduqlarını bəyan ediblər.
Gələcək planlar və mövcud məhdudiyyətlər
Bütün bunlara baxmayaraq, mütəxəssislər "Tramplin electronics" şirkətinin cəmi bir illik fəaliyyəti ərzində öz fərdi həllərini sıfırdan hazırlamasının fiziki cəhətdən qeyri-mümkün olduğunu qeyd edirlər. Xatırladaq ki, Çin hələ 2022-ci ildə "Loongson" çiplərinin Rusiya da daxil olmaqla digər ölkələrə ixracını qadağan etmişdi.
Şirkət 2026-cı ilin üçüncü rübündə "İrtış" prosessorlarının (C616, C632 və C664 modelləri) seriyalı tədarükünə başlamağı planlaşdırır. Prosessorların qablaşdırılması Rusiya ərazisində həyata keçiriləcək, lakin çiplərin özünün harada istehsal olunduğu hələlik açıqlanmır.
