İlon Mask (Elon Musk) və Sem Altman (Sam Altman) arasında "OpenAI" şirkətinin gələcəyi ilə bağlı Oklenddə keçirilən məhkəmə prosesi süni intellekt sənayesində böyük səs-küy yaradıb. Mask Altmanı, həmtəsisçi Qreq Brokmanı (Greg Brockman) və şirkəti "xeyriyyə təşkilatının ələ keçirilməsində" günahlandırır. Milyarderin sözlərinə görə, "OpenAI" "bəşəriyyətin rifahı üçün" qeyri-kommersiya layihəsi kimi yaradılsa da, sonradan rəhbərliyin şəxsi mənfəəti üçün dəyişdirilib. O, Altmanın idarəetmədən uzaqlaşdırılmasını və kommersiya bölməsindən 134 milyard ABŞ dolları məbləğində vəsaitin qeyri-kommersiya təşkilatına qaytarılmasını tələb edir.
"OpenAI" tərəfi isə bu ittihamları qətiyyətlə rədd edir. Şirkət nümayəndələri bildirirlər ki, Mask kommersiya strukturunun yaradılması planlarından əvvəlcədən xəbərdar olub və layihəyə tam nəzarəti ələ keçirməyə çalışıb. 2018-ci ildə şirkətdən getdikdən sonra isə rəqib "xAI" şirkətini qurub. Müdafiə tərəfi bu iddianı "süni intellekt yarışında uduzanın" rəqibinə zərbə vurmaq cəhdi kimi qiymətləndirir. Şirkət xəbərdarlıq edir ki, məhkəmə onları təqsirli bilsə, təxminən 1 trilyon ABŞ dolları dəyərində qiymətləndirilən IPO (İlkin Kütləvi Təklif) təhlükə altına düşə bilər.
Məhkəmə Zalında Nələr Baş Verdi?
İlon Mask şahid kürsüsündə üç gün ifadə verib. O, özünü layihənin əsas yaradıcılarından biri adlandıraraq, Altmanı ilkin missiyanı məhv etməkdə günahlandırıb və "xeyriyyə təşkilatını oğurlamaq olmaz" ifadəsini dəfələrlə təkrarlayıb. Lakin çarpaz dindirmə zamanı Mask vəkillərin suallarından qəzəblənib və onlardan birinin sualını "siz artıq arvadınızı döyməyi dayandırmısınız?" kimi klassik manipulyasiya fəndinə bənzədib. Buna görə hakimdən xəbərdarlıq alan sahibkar, məhkəmənin təkrar çağırış üçün əlçatan olmaq tələbinə baxmayaraq, prosesi tərk edərək Tramp ilə birlikdə Çinə yollanıb.
Maskın vəkilləri Altmanın həmkarlarını sistematik şəkildə aldatdığını sübut etməyə çalışırlar. Məhkəmədə 2023-cü il böhranı ilə bağlı keçmiş rəhbərlərin dindirmə videoları nümayiş olunub. Keçmiş texniki direktor Mira Murati (Mira Murati), idarə heyətinin sabiq üzvü Nataşa Makkolli (Natasha McCauley) və həmtəsisçi İlya Sutskever (Ilya Sutskever) Altmanı manipulyasiyalara və münaqişələrə meylli şəxs kimi xarakterizə ediblər. Sutskever məhkəmədə təsdiqləyib ki, o, həqiqətən də Altmanın "davamlı olaraq yalan danışdığını və rəhbərləri bir-biri ilə toqquşdurduğunu" deyib.
"OpenAI" Rəhbərliyinin Mövqeyi və Şəxsi Qalmaqallar
Sem Altman isə cavab olaraq Maskı "OpenAI" üzərində tam nəzarətə can atan, son dərəcə mürəkkəb və aqressiv həmtəsisçi kimi təqdim edib. Onun sözlərinə görə, Maskın idarəetmə üslubu işçiləri ruhdan salırdı və milyarder ölümündən sonra şirkət üzərindəki hakimiyyəti öz uşaqlarına vermək imkanını müzakirə edirdi. Altman həmçinin vurğulayıb ki, məhz "OpenAI" texnologiya sahəsində ən böyük xeyriyyə təşkilatlarından birini yaradıb, Mask isə əksinə, onu məhv etməyə çalışıb.
Prosesə sənayenin digər tanınmış simaları da cəlb olunub. "Microsoft" rəhbəri Satya Nadella (Satya Nadella) 2023-cü ildə Altmanın işdən çıxarılması cəhdini "qeyri-professional" adlandırıb. Qreq Brokman isə şəxsi gündəliyindəki "onu 1 milyard ABŞ dolları məbləğinə nə aparacaq" qeydinə aydınlıq gətirməli olub. Maskın vəkilləri bunu tamahkar motivlərin sübutu kimi təqdim etsə də, müdafiə tərəfi bunun kontekstdən çıxarılmış şəxsi düşüncələr olduğunu bildirib. "OpenAI" idarə heyətinin üzvü və Maskın dörd uşağının anası Şivon Zilis (Shivon Zilis) isə şirkət daxilində "Maskın adamı" olmasını inkar edib.
"The Guardian" nəşrinin qeyd etdiyi kimi, bu proses adi korporativ çəkişmədən çox, "çirkli camaşırların" nümayiş olunduğu iki milyarderin açıq münasibət aydınlaşdırmasına bənzəyir. Lakin doqquz nəfərdən ibarət münsiflər heyətinin yekun qərarından asılı olmayaraq, bu dinləmələr "OpenAI" şirkətinin daxili tarixi, kommersiya nəhənginə çevrilməsi və süni intellekt sənayesinin gələcəyi ətrafındakı münaqişələr barədə ən təfərrüatlı ictimai mənbəyə çevrilib.
