Ötən həftə ABŞ-da "OpenAI" şirkətinə qarşı açılmış məhkəmə prosesi davam edib. İlon Mask startapın keçmiş həmkarlarını ilkin humanitar missiyadan yayınmaqda günahlandırır. Məhkəmə zamanı Maskın vəkili "OpenAI" prezidenti Qreq Brokmana səhm şəklində əldə etdiyi 29 milyard ABŞ dolları məbləğini geri qaytarmağı təklif edib. İddiaçı tərəf bu tələbini Brokmanın keçmiş qeydləri ilə əsaslandırmağa çalışır.
Məhkəmədə hansı gizli sirlər üzə çıxdı?
Maskın hüquqi nümayəndələri Qreq Brokmanın 2017-ci ilə aid şəxsi gündəliyindəki qeydləri araşdıraraq öz mövqelərini gücləndirirlər. Həmin dövrdə İlon Mask artıq "OpenAI" baş direktoru Sem Altman və prezident Brokmanla ciddi münaqişə yaşayırdı. Mask inkişaf prosesinə nəzarəti ələ almaqda israr edir, həmkarları isə pul qazanmaq üçün startap daxilində kommersiya strukturu yaratmağa çalışırdılar. Brokman məhkəmədə 30 milyard ABŞ dolları dəyərində səhmə sahib olduğunu təsdiqləyib və gündəliyində 1 milyard ABŞ dolları qazanmaq yollarını axtardığını etiraf edib.
"Bloomberg" nəşrinin məlumatına görə, dinləmələrdən bir həftə əvvəl İlon Mask qarşılıqlı iddiaların ləğvi üçün Altman və Brokmanla razılığa gəlməyə cəhd göstərib. İmtina ediləcəyi təqdirdə, o, cəmi bir həftə ərzində onları "Amerikanın ən nifrət edilən insanlarına" çevirəcəyini vəd edib. Lakin hakim "OpenAI" nümayəndələrinin bu yazışmanı sübut kimi təqdim etmək cəhdini gecikmiş addım hesab edərək rədd edib. Mask məhkəmə vasitəsilə böyük maddi təzminat almaq, Altman və Brokmanı idarəetmədən uzaqlaşdırmaq və "OpenAI" təşkilatını yenidən qeyri-kommersiya qurumuna çevirmək istəyir.
"OpenAI" rəhbərliyi İlon Maskı necə aldadıb?
Brokmanın rəqəmsal gündəliyindən açıqlanan çıxarışlar onun 2017-ci ildə Maskla qarşılıqlı əlaqənin etik aspektlərindən narahat olduğunu göstərir. O, qeydlərində açıq şəkildə bildirib ki, Sem Altman ilə birlikdə Maska təşkilatın qeyri-kommersiya statusunu qoruyacaqlarına dair söz verməməlidirlər, çünki əslində kommersiya strukturu yaratmağı planlaşdırırlar. Brokman o vaxt düşünürdü ki, sonrakı dəyişikliklər Maska onun aldadıldığını iddia etmək üçün tam əsas verəcək. Maskın vəkilləri bu faktları Brokmanın ilkin missiyaya zərər vuraraq biznesin inkişafında maddi marağı olmasının sübutu kimi istifadə edirlər.
İttihamlara cavab olaraq Brokman onun üçün humanitar məqsədlərin birinci, maddi motivasiyanın isə ikinci yerdə dayandığını bildirib. Məhkəmədə həmçinin məlum olub ki, prezident vaxtilə "OpenAI" kapitalına şəxsi vəsaitindən 100 min ABŞ dolları yatırmağa söz versə də, bunu heç vaxt reallaşdırmayıb. Maskın vəkilləri Brokmana 2017-ci ildə arzuladığı 1 milyard ABŞ dolları ilə kifayətlənərək qalan 29 milyard ABŞ dolları məbləğini təşkilatın ehtiyacları üçün geri qaytarmağı təklif ediblər. Brokman bu təklif qarşısında tərəddüd edib və ittihamların onların fəaliyyət mənzərəsini təhrif etdiyini vurğulayıb.
Şirkətin gəlirləri və gizli əlaqələr nədən ibarətdir?
Qreq Brokman 30 milyard ABŞ dolları dəyərində paya sahib olmasının onun qeyri-kommersiya təşkilatının direktorlar şurasının üzvü kimi vəzifələrini qərəzsiz yerinə yetirməsinə təsir etmədiyini iddia edir. O, "OpenAI" startapının 852 milyard ABŞ dolları kapitallaşmaya çatması yolunda sərf etdikləri "qan, tər və göz yaşı" nəzərə alınmaqla bu kompensasiyanı ədalətli sayır. "Financial Times" nəşrinin məlumatına görə, "OpenAI" qeyri-kommersiya strukturu öz sərəncamına təxminən 150 milyard ABŞ dolları vəsait alıb.
"Reuters" agentliyinin məlumatına əsasən, məhkəmə prosesində Brokmanın Sem Altman ilə əlaqəli olan "Cerebras" və "Helion Energy" startaplarında pay sahibi olduğu da üzə çıxıb. Bundan əlavə, o, Altmanın aktivlərini idarə edən ailə fondunda da paya malikdir. Brokman bu payı 2017-ci ildə əldə edib və o zaman onun bazar dəyəri 10 milyon ABŞ dolları məbləğini aşmırdı. İlon Mask tərəfi iddia edir ki, Altman bu yolla "OpenAI" idarəçiliyində, xüsusən də startapın kommersiya relslərinə keçirilməsində Brokmanın gələcək dəstəyini qazanıb.
