ABŞ-ın Raş Universiteti Tibb Mərkəzində görmə qabiliyyətini itirmiş üçüncü iştirakçıya süni görməni bərpa etmək məqsədilə simsiz beyin implantı yerləşdirilib. Bu əməliyyat "ICVP" sisteminin miqyaslanma imkanlarının yoxlanılmasında növbəti mühüm addım hesab olunur. İllinoys Texnologiya İnstitutunun rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uzunmüddətli tədqiqat proqramı çərçivəsində baş tutan cərrahi müdaxilə uğurla nəticələnib.
Bu texnologiya necə işləyir?
Yeni nəsil cihaz zədələnmiş tor qişaya və ya görmə sinirlərinə ehtiyac duymadan, göz almalarını tamamilə ötüb keçir. Sistem birbaşa baş beynin görmə qabığını stimullaşdıraraq süni görmə nümunələri yaradır. Son əməliyyat zamanı tədqiqatçılar kor iştirakçının beyninə ümumilikdə 544 elektrod daşıyan 34 miniatür simsiz stimulyator yerləşdiriblər. Bu elektrodlar idarə olunan elektrik impulsları ötürərək beynin müvafiq mərkəzlərini aktivləşdirir.
Tədqiqatın əsas məqsədi nədir?
Davam edən klinik sınaqların əsas hədəfi, iştirakçıların xüsusi təlimlərdən sonra bu siqnalları fəzada istiqamətlənmək və baza vizual tapşırıqları yerinə yetirmək üçün anlaya bilməsini qiymətləndirməkdir. Təxminən dörd həftəlik bərpa dövründən sonra xəstə "The Chicago Lighthouse" təşkilatının nəzdindəki Hilton Protez Tədqiqatları Mərkəzində təlimlərə başlayacaq. Mütəxəssislər implantın yaratdığı beyin siqnallarının faydalı vizual qavrayışa çevrilib-çevrilməyəcəyini yoxlayacaqlar.
Mütəxəssislər nə düşünür?
Cihazı implantasiya edən cərrah, doktor Sepehr Sani bildirib ki, "ICVP" sisteminin üçüncü dəfə uğurla tətbiqi dərin görmə itkisi olan pasiyentlər üçün mühüm bir irəliləyişdir. Layihənin baş tədqiqatçısı Filip R. Troyk isə son prosedurun sistemin sabitliyini və təkrarlana bilənliyini sübut etdiyini vurğulayıb.
"Tamamilə kor insanlar üçün hətta az miqdarda işığı qavramaq bacarığı belə onların gündəlik həyatına dərindən təsir edə bilər,"- deyə "The Chicago Lighthouse" təşkilatının prezidenti Cenet P. Şlik əlavə edib.
Gələcək planlar nədən ibarətdir?
Klinik sınaqlar çərçivəsində iştirakçılar adaptasiya, istifadə rahatlığı və uzunmüddətli təhlükəsizlik baxımından bir ildən üç ilə qədər müşahidə altında saxlanılacaqlar. Hazırda tədqiqat qrupu həyatının ilk on ilində normal görmə qabiliyyətinə malik olmuş, lakin sonradan korluqla üzləşmiş yeni könüllülər axtarır. Qeyd edək ki, "ICVP" layihəsi İllinoys Texnologiya İnstitutu, Con Hopkins Universitetinin Uilmer Oftalmologiya İnstitutu və Çikaqo Universiteti daxil olmaqla bir çox qurumun ortaq əməkdaşlığı ilə inkişaf etdirilir.
