Google DeepMind laboratoriyası tərəfindən hazırlanan "Atlas" platforması, insan genomunun sirlərini açmaq üçün süni intellektin gücündən istifadə edir. Tərtibatçıların fikrincə, bu sistem biologiya sahəsindəki mövcud anlayışları kökündən dəyişəcək və yeni müalicə üsullarının tapılmasına yol açacaq. Platforma insan genomundakı hər bir mümkün DNT dəyişikliyinin proqnozlaşdırılan xəritəsini özündə birləşdirir.
"Atlas" platforması necə işləyir?
İnsan genomu təxminən 3 milyard cüt nukleotiddən ibarətdir və bu ardıcıllıqdakı kiçik dəyişikliklər xəstəliklərin inkişafında həlledici rol oynaya bilər. "Atlas" təxminən 9 milyard potensial DNT əvəzlənməsinin orqanizmə təsirini molekulyar səviyyədə təhlil edir. Sistem, bu mutasiyaların zülal istehsalına necə təsir edəcəyini proqnozlaşdıran ən əhatəli kataloq hesab olunur.
Tədqiqatçılar üçün hansı imkanlar yaradılır?
Alimlər platformaya veb-portal, "Antigravity" süni intellekt agentləri və "AlphaGenome" interfeysi vasitəsilə daxil ola bilərlər. Google həmçinin "Variant Impact Score" adlı aləti təqdim edib ki, bu da tədqiqatçılara ən vacib mutasiyaları daha sürətlə sıralamağa və onların təsirini şərh etməyə imkan verir. Layihə "AlphaGenome" və "AlphaMissence" modellərinin bazasında qurulub, lakin onlardan fərqli olaraq, zülal kodlaşdırmayan sahələr də daxil olmaqla bütün genomu əhatə edir.
Layihənin elmi əhəmiyyəti nədir?
"Atlas" platformasının yaratdığı məlumat bazasının həcmi təxminən 1 petabayt təşkil edir. Hazırda Google bu platformanı qeyri-kommersiya məqsədləri üçün açıq elan edib, yaxın vaxtlarda isə "Google Cloud" vasitəsilə kommersiya versiyasının istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Bu təşəbbüs Google-un "AlphaFold" kimi elmi nailiyyətlərinin davamı olaraq, süni intellektin tibb və biologiya sahəsindəki tətbiqini növbəti mərhələyə daşıyır.
