Kanadanın "General Fusion" şirkəti özünün maqnit-hədəf termonüvə sintezi (Magnetized Target Fusion, MTF) texnologiyasında mühüm nailiyyət qazandığını bəyan edib. Şirkətin "LM26" adlı eksperimental qurğusu mexaniki sıxılma üsulundan istifadə edərək plazmadakı elektronların temperaturunu üç dəfədən çox artırmağa müvəffəq olub. Təcrübələr zamanı plazmanın temperaturu təxminən 0,72 keV, yəni 8,4 milyon dərəcə Selsiyə çatıb.
Bu texnologiya necə işləyir?
"General Fusion"-un yanaşması ənənəvi "tokamak" və ya lazer sistemlərindən köklü şəkildə fərqlənir. "LM26" qurğusunda əvvəlcə maqnitlənmiş plazma formalaşdırılır, daha sonra isə metal litium layneri vasitəsilə sürətli mexaniki sıxılmaya məruz qalır. Bu proses plazmanın həcmini azaldaraq onun sıxlığını və temperaturunu yüksəldir. Şirkət nümayəndələrinin sözlərinə görə, bu metod termonüvə reaksiyalarının işə salınması üçün zəruri olan şəraitə yaxınlaşmağa imkan verir.
Nə üçün bu nəticələr vacibdir?
Tədqiqatçılar sıxılma prosesi zamanı plazmanın sıxlığının və poloidal maqnit sahəsinin təxminən on dəfə artdığını qeyd ediblər. Ən əhəmiyyətli məqamlardan biri odur ki, sistem sıxılmanın son mərhələlərində sabit qalıb və litium laynerindən plazmaya ciddi çirklənmə keçməyib. "General Fusion"-un baş direktoru Qreq Tvinni bildirib ki, əldə edilən nəticələr şirkətin hesablamalarına uyğundur və gələcəkdə daha yüksək parametrlərə çatmaq üçün zəmin yaradır.
Hazırda şirkətin növbəti hədəfi temperaturu 1 keV (təxminən 10 milyon dərəcə Selsi) səviyyəsinə çatdırmaqdır. Gələcək mərhələlərdə isə dayanıqlı termonüvə sintezi üçün kritik əhəmiyyət daşıyan 10 keV göstəricisinə və "Louson kriteriyası"na nail olmaq planlaşdırılır. Eksperimentin nəticələri artıq elmi jurnallara resenziya üçün təqdim edilib.
