Məşhur Halley kometi tərəfindən yaradılan Eta-Akvarida meteor yağışı 5 may axşamından 6 may səhərinə qədər olan müddətdə özünün ən yüksək aktivlik nöqtəsinə çatacaq. Bu dövrdə Şimal yarımkürəsinin sakinləri saatda 10-dan 30-a qədər meteor görə biləcəklər. Lakin kiçilməkdə olan Ay və axının radiantının yerləşməsi səbəbindən Cənub yarımkürəsindəki müşahidəçilər daha əlverişli mövqedə olacaqlar. Orada pik görünmə qabiliyyəti saatda 50 meteora qədər çata bilər.
Bu meteor yağışı necə yaranır?
Eta-Akvarida özünün sürətli meteorları və uzunmüddətli işıq saçan izləri ilə məşhurdur. Onlar oktyabr ayında baş verən Orionida meteor yağışına da səbəb olan Halley kometinin arxasında qoyduğu dağıntılar nəticəsində yaranır. Kometin özü Yerə yalnız 2061-ci ildə yenidən yaxınlaşacaq, lakin planetimiz müntəzəm olaraq onun qalıq buludundan keçir. Bu hissəciklər Yer atmosferinə saniyədə təxminən 65 km sürətlə daxil olur.
Müşahidə üçün ən yaxşı vaxt hansıdır?
Bu il sözügedən meteor axını 19 aprel və 28 may tarixləri arasında aktivdir. Maksimum aktivlik 5-6 may gecəsinə proqnozlaşdırılsa da, ən yaxşı müşahidə pəncərəsi 4-7 may tarixlərində səhər erkən saatlara təsadüf edir. Lakin bu il pik hədd bədrlənmiş Aydan cəmi beş gün sonraya təsadüf edir. Gecə ərzində Ay diski 83% işıqlanacaq və üfüqdə qalaraq görünən meteorların sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq.
Səmada meteorları necə tapmaq olar?
Axının radiantı Dolça bürcündə, Eta Aquarii ulduzunun yaxınlığında yerləşir. Gecə yarısından sonra yüksələn bu radiant, sübhdən bir qədər əvvəl ən yüksək nöqtəsinə çatır. Dolça bürcünü tapmaq üçün gecə yarısından qısa müddət sonra şərqə, Aydan təxminən 40 dərəcə aralıya baxmaq lazımdır. Müşahidəni asanlaşdırmaq üçün "Sky Tonight" və ya "Stellarium" kimi onlayn tətbiqlərdən istifadə etmək tövsiyə olunur.
Növbəti astronomik hadisələr nələrdir?
Növbəti meteor yağışı pik aktivliyi 10 mayda gözlənilən Eta-Lirida olacaq. O, nisbətən zəif olacaq və saatda cəmi üç meteor yaradacaq, bu zaman Ay hələ də 47% işıqlı olacaq. Buna baxmayaraq, astronomlar bu axını 1983-cü ildə Yerə yaxınlaşmış C/1983 H1 IRAS-Araki-Alcock kometi ilə potensial əlaqəsinə görə maraqla izləyirlər. İyun ayında isə ilin ən güclü gündüz meteor yağışı olan Arietida gözlənilir. Onun aktivliyi 14 mayda başlayır və 7 iyunda pik həddə çatır.
