Dr. Zachary Rubin, tanınmış pediatr-allerqoloq və immunoloq, hazırda rəqəmsal mühitdə geniş yayılan tibbi dezinformasiyalarla mübarizə aparan əsas simalardan biridir. O, TikTok, Instagram və YouTube platformalarında elmi yanaşmanı sadə və başa düşülən dildə izah edərək, insanların sağlamlıqla bağlı yanlış iddialara aldanmasının qarşısını almağa çalışır. Rubin öz işində təkcə tibbi biliklərindən deyil, həm də effektiv kommunikasiya bacarıqlarından istifadə edir.
Nə üçün həkimlər sosial şəbəkələrdə aktiv olmalıdır?
Rubin qeyd edir ki, onlayn yayılan yalan məlumatlar çox vaxt birbaşa onun müayinə otağına qədər gəlib çıxır. Həkimin əsas məqsədi insanlara nəyi düşünməli olduqlarını demək deyil, onlara sübutlara əsaslanan məlumatları təqdim edərək tənqidi düşünmə qabiliyyətini aşılamaqdır. O, sosial şəbəkələrin milyonlarla insana çatmaq üçün güclü bir vasitə olduğunu vurğulayır.
Elm və tibbdə qeyri-müəyyənliyin rolu nədir?
Həkimin fikrincə, elmin ən böyük gücü qeyri-müəyyənlikdir. Elm dəyişməz faktlar toplusu deyil, həqiqətə yaxınlaşma prosesidir. Dr. Rubin bildirir ki, yeni sübutlar ortaya çıxdıqda fikirlərin dəyişməsi zəiflik deyil, tərəqqinin göstəricisidir. İctimaiyyət bunu bəzən tutarsızlıq kimi qəbul etsə də, əslində bu, elmi metodun təbiətidir.
Dezinformasiya ilə mübarizədə əsas çətinliklər nələrdir?
- Sürət fərqi: Yalan və sensasiyalı məlumatlar həqiqətdən daha sürətlə yayılır.
- Alqoritmlər: Sosial media alqoritmləri çox vaxt qəzəb və emosional reaksiyaları mükafatlandırır.
- Elmi savadlılıq: İnsanlara sadəcə faktları əzbərlətmək deyil, sübutları qiymətləndirməyi öyrətmək lazımdır.
Sonda Dr. Rubin vurğulayır ki, etimadın qazanılması üçün həkimlər və alimlər öz işlərini daha şəffaf izah etməlidirlər. Əgər elm adamları bu boşluğu doldurmasa, yanlış məlumatlar yayanlar insanların etibarını asanlıqla qazana bilərlər.
