Süni intellekt sahəsində qlobal yarış yeni mərhələyə qədəm qoyur. Bu həftə "OpenAI" şirkəti GPT-5.5 modelini istifadəyə verib, Ağ Ev isə Çini ABŞ sistemlərini kütləvi şəkildə kopyalamaqda günahlandırıb. Buna cavab olaraq, Çinin "DeepSeek" startapı aparıcı ABŞ platformaları ilə birbaşa rəqabət aparmaq üçün "V4 Flash" və "V4 Pro" modellərinin ilkin versiyalarını təqdim edib. Yeni modellər proqramlaşdırma, məntiqi nəticə çıxarma və agent tapşırıqlarının icrasında əhəmiyyətli irəliləyişlər nümayiş etdirir.
Yeni modellərin texniki üstünlükləri nələrdir?
Sistemin əsas xüsusiyyətlərindən biri hibrid diqqət arxitekturasıdır. Bu metod uzun dialoqlar zamanı modelin konteksti yadda saxlama qabiliyyətini yaxşılaşdırır və yaddaş itkisini azaldır. Eyni zamanda, 1 milyon tokenlik kontekst pəncərəsi istifadəçilərə böyük kod bazalarını və ya uzun sənədləri tək bir sorğuda yükləməyə imkan verir. "DeepSeek" nümayəndələri bildiriblər ki, yeni model "Anthropic", "Google" və "OpenAI" sistemləri ilə müqayisədə yüksək nəticələr göstərir. Şirkət "V4" modelinin ən qabaqcıl sistemlərdən hələ də 3-6 ay geridə qaldığını etiraf etsə də, iqtisadi səmərəliliyə diqqət çəkir. Trilyon parametrli bu sistem "Mixture-of-Experts" yanaşmasından istifadə edərək hər tapşırıq üçün yalnız müəyyən parametrləri aktivləşdirir ki, bu da istismar xərclərini kəskin azaldır.
Yerli avadanlıqlara keçid və bazar reaksiyası
Yeni modellər xüsusi olaraq Çin istehsalı olan avadanlıqlarda işləmək üçün dizayn edilib. Şirkət bu ilin sonlarında "Huawei Technologies Co." tərəfindən istehsal olunan "Ascend 950" çipləri əsasında klasterlər işə düşdükdə xərclərin daha da azalacağını gözləyir. Bu addım ABŞ mikroçip istehsalçılarından asılılığı azaltmaqla yanaşı, Çinin süni intellekt infrastrukturunu gücləndirə bilər. Xəbərlərin fonunda "Semiconductor Manufacturing International Corp." və "Hua Hong Semiconductor" şirkətlərinin səhmləri bahalaşıb, rəqib süni intellekt firmalarının səhmləri isə ucuzlaşıb.
İnvestisiya planları və mövcud risklər
Hesablama resurslarının çatışmazlığı səbəbindən "V4 Pro" seriyasının xidmət gücü hələlik məhdud olaraq qalır. İnfrastrukturu genişləndirmək məqsədilə "DeepSeek" ilk maliyyələşmə mərhələsi üçün "Tencent Holdings Ltd." və "Alibaba Group Holding Ltd." ilə danışıqlar aparır. Xatırladaq ki, ABŞ texnologiya şirkətləri 2026-cı ildə süni intellekt infrastrukturuna təxminən 650 milyard ABŞ dolları sərmayə qoymağı planlaşdırır. Bununla belə, yeni modelin buraxılışı bəzi qalmaqallarla müşayiət olunur. ABŞ rəsmiləri startapı qadağan olunmuş çiplərdən istifadədə, "Anthropic" isə "Claude" sisteminin məlumatlarından qanunsuz yararlanmaqda ittiham edib.
