“Anthropic” tərəfindən hazırlanan “Claude Fable 5.1” süni intellekt modeli, şotland yazıçısı Tomas Urkhart tərəfindən 1653-cü ildə yazılmış “Logopandecteision” traktatındakı sirli şifrəni uğurla həll edib. “Cyphral Distich” adlanan bu kriptoqram 1899-cu ildən bəri bir çox mütəxəssis tərəfindən öyrənilsə də, heç kim onun mənasını tam aça bilməmişdi. Məşhur kriptoqraf Klaus Şme bu tapmacanı dünyanın ən çətin 50 şifrəli mesajı siyahısında 28-ci yerdə göstərmişdi.
Süni intellekt bu tapmacanı necə həll etdi?
Tədqiqat prosesinə “Vals AI” şirkətindən Qebi Caff rəhbərlik edib. Model heç bir kənar ipucu almadan, cəmi 176 min token istifadə edərək 32 rəqəmdən ibarət iki sətirlik şifrəni təhlil edib. Məlum olub ki, şifrənin açarı kitabın özündəki 32 nömrələnmiş istək siyahısında gizlənib. Hər bir rəqəm həmin istəklərdəki müəyyən bir sözə işarə edir və bu sözlərin ilk hərfləri kral II Karl üçün yazılmış kralçı duanı təşkil edir.
Bu kəşf nə üçün əhəmiyyətlidir?
Əvvəlki cəhdlərdə istifadə olunan tezlik analizi və əvəzetmə metodları uğursuzluqla nəticələnmişdi, çünki şifrə xarici əlifbaya deyil, müəllifin öz mətninə əsaslanırdı. Eksperiment 1 sentyabr tarixində istifadəyə verilən “Claude Fable 5.1” modeli üzərində aparılıb. Bu uğur, süni intellektin tarixi mətnlərin deşifrə edilməsində və mürəkkəb məntiqi tapşırıqların həllində nə qədər effektiv olduğunu bir daha sübut edir.
