Çinin Guangdong əyalətinin Huizhou şəhərində yerləşən HIAF (High Intensity Heavy-ion Accelerator Facility) kompleksi fəaliyyətə başladıqdan qısa müddət sonra ilk elmi nəticəsini əldə edib. Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu bu qurğu vasitəsilə son dərəcə nadir Hafnium-153 izotopunu qeydə almağa müvəffəq olublar. Bu kəşf, kompleksin atom nüvələrinin sərhədlərini araşdırmaq və "nüvə landşaftını" genişləndirmək potensialını təsdiqləyir.
Bu kəşf necə həyata keçirilib?
Tədqiqatçılar Bismut-209 nüvələrindən ibarət dəstəni Booster Ring (BRing) vasitəsilə sürətləndirərək qrafit hədəfə yönəldiblər. Yüksək enerjili toqquşmalar nəticəsində yaranan fraqmentlər HIRIBL xətti ilə ötürülərək SRing adlı akkumulyator halqasına daxil edilib. Burada izoxron kütlə spektrometriyası metodu ilə aparılan ölçmələr nəticəsində 10 ədəd Hafnium-153 ionunun spektral imzası müəyyən edilib.
Nəticənin elmi əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
Hafnium-153 izotopunun mövcudluğu Yaponiyanın RIKEN tədqiqat mərkəzindəki RIBF kompleksi tərəfindən də müstəqil şəkildə təsdiqlənib. Alimlərin fikrincə, bu izotop neytron çatışmazlığı olan ağır nüvələr sahəsində yerləşir və atom nüvələrinin struktur təkamülünü öyrənmək üçün unikal imkanlar yaradır. Science Bulletin jurnalında dərc olunan bu nəticələr, müasir nüvə kütlə modellərinin yoxlanılması üçün kritik məlumatlar təqdim edir.
