Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələri ilk dəfə olaraq qlobal naviqasiya peyk sistemlərindən (GNSS) istifadə etmədən paylanmış hərbi radar şəbəkəsinin işini nümayiş etdirib. Bu mühüm texnoloji addım, müasir hərbi infrastrukturun peyk siqnallarının kəsilməsi və ya saxtalaşdırılması (spoofing) qarşısında həssaslığını aradan qaldırmaq məqsədi daşıyır. Sistemin dəqiq sinxronizasiyası üçün "Aquark Technologies" şirkətinin istehsalı olan kompakt "Aqlock" kvant atom saatlarından istifadə olunub.
Bu texnologiya necə işləyir?
"Aquark Technologies" tərəfindən hazırlanan "Aqlock" saatları atomların lazerlə soyudulması texnologiyasına əsaslanır. Atomlar mütləq sıfıra yaxın temperaturlara qədər soyudulur və onların vəziyyətindəki dəyişikliklər yüksək dəqiqlikli tezlik standartı kimi çıxış edir. Sınaqlar "XV Patrick Blackett" tədqiqat gəmisində, "Saab UK" şirkətinin "Giraffe 1X" radar kompleksləri ilə birgə keçirilib. İki ədəd "Aqlock" cihazı coğrafi cəhətdən fərqli nöqtələrdə yerləşdirilərək, peykdən asılı olmayan vahid zaman məlumatı təmin edib.
Nə üçün bu texnologiya vacibdir?
Peyk naviqasiyasının 24 saatlıq sıradan çıxması Böyük Britaniya iqtisadiyyatına təxminən 1,92 milyard ABŞ dolları zərər vura bilər. Hərbi sahədə isə bu problem daha kritikdir, çünki paylanmış radarların vahid hava mənzərəsini yaratması üçün dəqiq zaman sinxronizasiyası şərtdir. Əgər zaman nişanları üst-üstə düşməzsə, sistem obyektlərin trayektoriyasını və mövqeyini yanlış müəyyən edə bilər. "Aquark Technologies" nümayəndəsi Metyu Oldos bu sınağı Britaniya kvant texnologiyalarının inkişafında və müdafiə sahəsindəki real tətbiqlərdə mühüm mərhələ adlandırıb.
