19 aprel 2026-cı il tarixində Florida ştatındakı Kanaveral burnundan start götürən "Blue Origin" şirkətinin "New Glenn" raketinin üçüncü buraxılışı (NG-3 missiyası) qəza ilə nəticələnib. Moskva vaxtı ilə saat 14:25-də başlayan uçuş zamanı raketin göyərtəsində "AST SpaceMobile" şirkətinə məxsus "BlueBird 7" peyki yer alıb. Qəzaya ikinci pillədə yaranan texniki nasazlıq səbəb olub. "AST SpaceMobile" şirkətinin eyni gün saat 21:00 radələrində yaydığı bəyanata görə, peyk ikinci pillədən uğurla ayrılsa da, yanlış orbitdə qərarlaşıb. Mühəndislər aparatı işə salaraq onunla əlaqə yarada biliblər.
Birinci pillənin tarixi enişi
Missiyanın əsas hissəsi uğursuzluğa düçar olsa da, "Never Tell Me the Odds" adını daşıyan birinci pillə Yerə sağ-salamat qayıdıb. Sürətləndirici blok Atlantik okeanında yerləşən "Jacklyn" üzən platformasına idarə olunan eniş edib. Qeyd edək ki, bu eyni blok 13 noyabr 2025-ci il tarixindəki buraxılışda da istifadə olunmuşdu. Bununla da "Blue Origin", "SpaceX" şirkətinin "Falcon 9" raketindən sonra eyni birinci pilləni ikinci dəfə bərpa edən növbəti şirkət kimi tarixə düşüb.
Raketdə hansı yeniliklər var idi?
Bu uçuşdan əvvəl birinci pillə əvvəlki versiya ilə müqayisədə ciddi şəkildə modernləşdirilib. Raketə quraşdırılmış yeddi ədəd "BE-4" mühərrikinin hamısı tamamilə yeni olub. Şirkət gələcəkdə hər bir birinci pillədən 25 dəfəyə qədər istifadə etməyi hədəfləyir. Yaxın illərdə uçuşlar arasındakı müddətin azaldılması və eyni sürətləndiricinin cəmi bir ay sonra yenidən kosmosa göndərilməsi planlaşdırılır. Həmçinin, yeni istilik mühafizə sistemləri də sınaqdan keçirilib.
İtirilən peykin əhəmiyyəti nədir?
Yanlış orbitə çıxarılan "BlueBird 7", yerüstü antenalara ehtiyac duymadan məlumatları birbaşa standart smartfonlara ötürmək üçün hazırlanmış yeni nəsil peyk idi. Nəhəng açılan antena və günəş panelləri ilə təchiz edilən aparat, 2026-cı ilin sonuna qədər orbitə buraxılması planlaşdırılan 45-60 peykdən ibarət böyük şəbəkənin bir hissəsi olmalı idi. "AST SpaceMobile" şirkəti itirilmiş peykin tam dəyərinin sığorta tərəfindən qarşılanacağını bildirib. Buna baxmayaraq, hadisə şirkətin peyk şəbəkəsini qurma planlarını ləngidəcək. Lakin növbəti 30 gün ərzində "BlueBird 8", "BlueBird 9" və "BlueBird 10" peyklərinin buraxılışa hazır olacağı vurğulanıb.
