İtaliyanın şimalında, Dolomit Alpları ərazisindəki Ripari Alti mağarasında aparılan arxeoloji tədqiqatlar tarixin ən qədim mamaçalıq müdaxiləsini üzə çıxarıb. Trento Universiteti və digər beynəlxalq tədqiqat mərkəzlərinin alimləri tərəfindən aparılan analizlər, təxminən 6000 il əvvəl (e.ə. 3932-3653-cü illər) çətin doğuş zamanı körpəni xilas etmək üçün fiziki yardım göstərildiyini sübut edir.
Bu kəşf necə təsdiqlənib?
Tədqiqatçılar körpənin sümüklərindəki zədələri öyrənmək üçün rəqəmsal mikroskopiya və elektron skanlayıcı mikroskopiyadan istifadə ediblər. Omar Larentis və komandası çiyin sümüyündəki sınığın təbiətini araşdırarkən, onun torpaq təzyiqi və ya zamanla yaranan aşınma deyil, məhz canlı toxumaya tətbiq olunan mexaniki qüvvə nəticəsində yarandığını müəyyən ediblər. Bu, müasir tibbdə çətin doğuşlar zamanı tətbiq olunan əllə müdaxilə üsullarının oxşarıdır.
Nə üçün bu tapıntı vacibdir?
Bu kəşf, neolit dövrü icmalarının tibbi biliklərə və çətin vəziyyətlərdə həyat qurtarmaq bacarığına sahib olduğunu göstərir. Journal of Archaeological Science: Reports jurnalında dərc olunan məqaləyə görə, körpənin sümüklərindəki bəzi dəyişikliklər ananın hamiləlik dövründə qida çatışmazlığı və stress yaşadığını da ehtimal edir. Tapıntı, ibtidai insanların doğuşun risklərini dərk etdiyini və kritik anlarda yardım göstərmək üçün təcrübi üsullardan istifadə etdiyini sübut edən ən qədim maddi sübutdur.
