"Amazon" şirkəti İndiana ştatında 960 meqavat gücündə yeni atom elektrik stansiyasının (AES) tikintisi üçün genişmiqyaslı layihəyə start verib. Stansiyanın operatoru qismində "American Electric Power" (AEP) çıxış edəcək, reaktorların təchizatçısı isə kiçik modul reaktorlar (MMR) sahəsində ixtisaslaşan "X-energy" şirkəti olacaq. Yeni stansiya Terre-Hot şəhərinin cənubunda, istismardan çıxarılmış kömür elektrik stansiyasının yerində inşa ediləcək.
Bu layihənin miqyası nə qədərdir?
Layihə çərçivəsində 12 ədəd "Xe-100" tipli kiçik modul reaktorun quraşdırılması planlaşdırılır. Bu, "Amazon" və "X-energy" arasında imzalanmış sayca ikinci, lakin əvvəlkindən üç dəfə daha böyük olan kommersiya sazişidir. 2024-cü ildə "Amazon" öz məlumat mərkəzlərini enerji ilə təmin etmək məqsədilə "X-energy"-yə 500 milyon ABŞ dolları sərmayə yatırmışdı. Şirkətlərin uzunmüddətli hədəfi 2039-cu ilə qədər ABŞ-da ümumi gücü 5 giqavat olan yeni nüvə enerjisi qurğuları yaratmaqdır.
Hansı risklər və çətinliklər mövcuddur?
Layihənin uğuru "X-energy"-nin Texas ştatında, "Dow Chemical" müəssisəsinin ərazisindəki ilk AES-i nə dərəcədə effektiv işə sala biləcəyindən asılıdır. "Seadrift" kimi tanınan bu obyekt hazırda su resursları və bərk tullantılarla bağlı normativlərə əməl edilməməsi səbəbindən Texas hakimiyyətinin araşdırmaları ilə üzləşib. Həmçinin, "X-energy"-nin Nasdaq birjasındakı səhmləri ilkin kəskin yüksəlişdən sonra əhəmiyyətli dərəcədə dəyər itirib, lakin "Amazon" ilə olan yeni saziş bazarda qısa müddətli canlanmaya səbəb olub.
