3 sentyabr 2026-cı il tarixində Almaniyanın Şimali Reyn-Vestfaliya əyalətində yerləşən Forschungszentrum Jülich tədqiqat mərkəzində yeni JION (Jülich trapped ION) kvant kompüterinin rəsmi açılış mərasimi keçirilib. "eleQtron" kvant startapı ilə birgə hazırlanan bu sistem, kvant məlumatlarını saxlamaq üçün vakuum sistemində elektromaqnit sahələri ilə saxlanılan ayrı-ayrı ionlardan istifadə edir.
JION texnologiyasının özəlliyi nədir?
Sistemin ən əsas fərqi MAGIC (Magnetic Gradient Induced Coupling) texnologiyasından istifadə etməsidir. Əksər kvant kompüterlərindən fərqli olaraq, burada mürəkkəb lazer sistemləri əvəzinə mikrodalğalar və maqnit sahəsinin qradiyentləri tətbiq edilir. Bu yanaşma idarəetmə elektronikasını sadələşdirir və gələcəkdə daha böyük kvant prosessorlarının yaradılmasını asanlaşdırır.
Kvant və klassik sistemlərin hibrid inteqrasiyası
JION-un əsas məqsədi təkcə kvant hesablamalarını nümayiş etdirmək deyil, həm də onu JUNIQ infrastrukturuna inteqrasiya etməkdir. Gələcəkdə sistemin JURECA-DC klassik superkompüteri ilə birləşdirilməsi planlaşdırılır. Bu hibrid yanaşma sayəsində klassik kompüterlər verilənlərin hazırlanması və optimallaşdırılması ilə məşğul olacaq, kvant modulu isə xüsusi alqoritmlərin icrasını öz üzərinə götürəcək.
Gələcək planlar və maliyyələşdirmə
Hazırda ilkin mərhələdə olan JION-un 2027-ci ilin ortalarına qədər 10 kubitə, 2028-ci ildə isə JION+ versiyası ilə 40 kubitə çatdırılması hədəflənir. Layihəyə yerli hökumət və Avropa fondları tərəfindən milyonlarla avro dəyərində dəstək verilir. Bu təşəbbüsün məqsədi optimallaşdırma, materialşünaslıq və süni intellekt sahələrində yeni imkanlar açmaqdır.
