Bonn Universiteti və Universitet Klinikası tərəfindən aparılan araşdırmada 15 fərqli yaş qrupundan olan donorların qan hüceyrələri istifadə edilib. Alimlər SOX2 və c-MYC transkripsiya faktorlarını modifikasiya olunmuş Senday virusu vasitəsilə hüceyrələrə çatdıraraq, onların neyral kök hüceyrələrinə çevrilməsini təmin ediblər. Bu proses hüceyrələrin ilkin plüripotent vəziyyətə qayıtmasına ehtiyac olmadan birbaşa həyata keçirilib.
Hüceyrələrin cavanlaşma prosesi necə baş verir?
Tədqiqatın ən maraqlı məqamı hüceyrələrin uzunmüddətli cavanlaşma qabiliyyətidir. Epigenetik saat metodu ilə aparılan ölçmələr göstərib ki, 50 gün ərzində hüceyrələrin bioloji yaşı təxminən 60 il azala bilir. Bu müddət ərzində DNT zədələnmələri azalıb, mitoxondrilərin vəziyyəti yaxşılaşıb və hüceyrədaxili təmizlənmə mexanizmləri bərpa olunub.
Bu kəşf hansı perspektivləri vəd edir?
Alimlər vurğulayırlar ki, bu texnologiya hələlik yalnız laboratoriya şəraitində, hüceyrə kulturaları üzərində sınaqdan keçirilib. İnsan beyninin cavanlaşdırılması və ya xəstəliklərin birbaşa müalicəsi üçün istifadə edilməyib. Bununla belə, əldə edilən nəticələr Altsheymer kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin araşdırılması və gələcəkdə sinir toxumasının bərpası üçün yeni üfüqlər açır. Tədqiqatın detalları "Aging Cell" jurnalında dərc edilib.
