Beynəlxalq astronomlar qrupu İtay Sfaradi-nin rəhbərliyi ilə qalaktika mərkəzindən təxminən 3500 işıq ili məsafədə yerləşən nəhəng qara dəliyi müəyyən edib. Kəşf 28 iyun 2023-cü il tarixində Zwicky Transient Facility sistemi tərəfindən qeydə alınan TDE 2023mfm adlı hadisə sayəsində baş verib. Tədqiqatda "Hubble" kosmik teleskopu, Chandra, XMM-Newton rentgen rəsədxanaları və Very Large Array radiointerferometri kimi qabaqcıl avadanlıqlardan istifadə olunub.
Bu qara dəlik necə aşkar edilib?
Qara dəliklər işıq saçmadıqları üçün onları birbaşa müşahidə etmək çətindir. Lakin bir ulduz qara dəliyə çox yaxınlaşdıqda, onun güclü qravitasiya qüvvəsi ulduzu parçalayaraq isti maddə axınlarına çevirir. Bu proses zamanı yaranan parlaq parıltı alimlərə qara dəliyin yerini və xüsusiyyətlərini təyin etməyə imkan verir. Müşahidələr göstərib ki, obyektin kütləsi Günəş kütləsindən 1-10 milyon dəfə çoxdur.
Nə üçün bu kəşf vacibdir?
Adətən nəhəng qara dəliklər qalaktikaların mərkəzində yerləşir. Bu obyektin mərkəzdən kənarda olması alimləri iki qalaktikanın qədim toqquşması nəzəriyyəsinə yönəldir. "Hubble" teleskopunun həmin ərazidə aşkar etdiyi zəif ulduz mənbəyi, bunun kiçik bir qalaktikanın qalıqları ola biləcəyini göstərir. Bundan əlavə, hadisədən təxminən 991 gün sonra qeydə alınan radioşüalanma, qara dəliyin ətraf mühitlə qarşılıqlı təsirini öyrənmək üçün yeni suallar doğurub.
