Çin Xalq Azadlıq Ordusunun (ÇXAO) Hərbi Dəniz Qüvvələri Tayvan ətrafında gərginliyin artacağı təqdirdə strateji suları minalamaq üçün nəhəng sualtı pilotsuz aparatlardan istifadə edə bilər. Çinin "Shipborne Weapons" hərbi jurnalında irəli sürülən bu strategiya əsasən 1800 kilometr əməliyyat mənzilinə malik "AJX002" dronuna əsaslanır. İlk dəfə Pekində keçirilən hərbi paradda nümayiş etdirilən bu aparatlar "Birinci ada zənciri"nin blokadası üçün nəzərdə tutulub.
"Birinci ada zənciri" niyə bu qədər vacibdir?
"South China Morning Post" nəşrinin məlumatına görə, bu plan Hörmüz boğazında baş verən son hadisələrdən ilhamlanıb. Yaponiyadan başlayaraq Tayvan və Filippinə qədər uzanan "Birinci ada zənciri" ABŞ və müttəfiqləri tərəfindən Çin donanmasını sahil sularında sıxışdırmaq üçün coğrafi sədd kimi qəbul edilir. Hərbi münaqişə zamanı bu zəncirə nəzarət həm açıq ticarət yollarının qorunması, həm də logistik təminat üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
"AJX002" dronları necə işləyir?
"AJX002" tipli pilotsuz aparatlar dəniz minalarını daşımaq üçün xüsusi olaraq dizayn edilmiş böyük torpedayabənzər cihazlardır. Sualtı qayıqlardan daha kiçik ölçüyə malik olan bu dronlar hədəf bölgəsinə tamamilə səssiz və gizli şəkildə daxil ola bilirlər. Ən böyük üstünlük isə insan itkisi riskinin sıfıra endirilməsidir. Müasir minalar yalnız müəyyən növ gəmilər yaxınlaşdıqda işə düşəcək şəkildə proqramlaşdırıla bilir ki, bu da onları son dərəcə təhlükəli silaha çevirir.
Hücum xarakterli minalama hansı risklər yaradır?
ÇXAO-nun planlarında qeyd olunan "hücum xarakterli minalama" taktikası minaların öz sularında deyil, birbaşa düşmən ərazilərində yerləşdirilməsini nəzərdə tutur. Yaponiyanın Ryukyu arxipelaqı və Filippin dənizi yaxınlığındakı ticarət yollarının minalanması ABŞ gəmilərinin hərəkətini ciddi şəkildə çətinləşdirəcək. Bu addım eyni zamanda bölgə ölkələrinin iqtisadiyyatına ağır zərbə vuraraq qlobal kommersiya gəmiçiliyini iflic edə bilər.
Minaların təmizlənməsi çox vaxt aparan, təhlükəli və bahalı bir prosesdir. Sular tam təmizlənsə belə, sığorta şirkətlərinin tərəddüdləri səbəbindən həmin marşrutlara inamın bərpası illər çəkə bilər. Lakin beynəlxalq suların minalanması Pekin üçün də risksiz deyil. Belə bir blokada Çinin öz ticarət dövriyyəsinə zərər vurmaqla yanaşı, ölkəyə qarşı genişmiqyaslı sanksiyaların və embarqoların tətbiqi ilə nəticələnə bilər.
