ABŞ-ın müdafiə naziri postuna namizəd Pete Hegseth, sosial media platforması X vasitəsilə hərbi qüvvələrdə testosteron səviyyəsinin yoxlanılması ilə bağlı yeni proqramı elan edib. Proqrama əsasən, 30 yaşdan yuxarı hərbçilər üçün illik müayinələr məcburi olacaq, 30 yaşdan aşağı olanlar üçün isə könüllü xarakter daşıyacaq. Çatışmazlıq aşkar edildiyi təqdirdə, hərbçilərə testosteron əvəzedici terapiyadan (TRT) istifadə imkanı təklif olunacaq.
Bu təşəbbüs nə üçün mübahisəlidir?
Hegseth bu addımın hərbçilərin fiziki və psixoloji hazırlığını, eləcə də uzunmüddətli sağlamlığını optimallaşdırmaq üçün zəruri olduğunu bildirir. Bununla belə, tibb mütəxəssisləri və biohakerlər arasında bu yanaşmanın effektivliyi ilə bağlı ciddi şübhələr var. Bir çox araşdırmalar göstərir ki, süni testosteron qəbulu sperma keyfiyyətinə və reproduktiv funksiyaya mənfi təsir göstərə bilər.
TRT və hərbi hazırlıq arasındakı əlaqə
Amerika Uroloqlar Assosiasiyası (AUA) testosteron çatışmazlığının diaqnozunun yalnız simptomlar və ikiqat ölçmələr əsasında qoyulmalı olduğunu vurğulayır. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, testosteronun sadəcə “gənclik bulağı” kimi qəbul edilməsi yanlışdır. Bundan əlavə, əzələ kütləsinin artması hərbi əməliyyatlarda avtomatik olaraq daha yüksək döyüş qabiliyyəti demək deyil.
- Səhiyyə riski: Süni testosteron qəbulu bədənin təbii hormon istehsalını dayandıra bilər.
- Elmi yanaşma: Testosteron səviyyəsinin aşağı düşməsi stress, yuxusuzluq və ətraf mühit amilləri ilə bağlı ola bilər.
- Məqsəd: Hegseth-in bu addımı hərbi effektivliyi artırmaq istəsə də, tibbi sübutlar hələ də kifayət qədər inandırıcı deyil.
Hazırda Silikon Vadisi biohakerləri arasında belə, testosteron terapiyasının uzunmüddətli yan təsirləri səbəbindən bu üsuldan imtina edənlərin sayı artır. Hərbi sahədə bu cür genişmiqyaslı müdaxilənin həm etik, həm də tibbi baxımdan necə nəticələnəcəyi hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır.
