ABŞ-ın cənub sərhədində, xüsusilə Arizona və Texas ştatlarının ucqar ərazilərində Donald Trampın təşəbbüsü ilə yenidən aktivləşdirilən divar tikintisi genişmiqyaslı etirazlarla qarşılanır. Daxili Təhlükəsizlik Departamenti (DHS) tərəfindən idarə olunan layihə çərçivəsində ətraf mühit qanunlarının tətbiqi dayandırılıb ki, bu da nadir bitki örtüyünün və ekosistemin məhvinə yol açır. Aktivistlər, xüsusilə 200 illik tarixi olan ağacları qorumaq üçün canlı etiraz aksiyaları keçirirlər.
"Ağıllı divar" və texnoloji nəzarət sistemi nədir?
Sərhəd təhlükəsizliyi təkcə fiziki beton və polad konstruksiyalarla məhdudlaşmır. Gömrük və Sərhəd Mühafizəsi (CBP) qurumu, dronlar, yüksək dəqiqlikli kameralar və hərəkət sensorlarından ibarət geniş bir "virtual divar" şəbəkəsi yaradır. Rəsmilər bunun fiziki divardan daha effektiv olduğunu iddia etsələr də, yerli sakinlər və ekoloqlar bu infrastrukturun təbiəti və yerli icmaların həyat tərzini məhv etdiyini bildirirlər.
Layihənin iqtisadi və siyasi tərəfləri nələrdir?
2025-ci ildə qəbul edilən "One Big Beautiful Bill Act" qanunu ilə layihəyə 46,5 milyard ABŞ dolları əlavə vəsait ayrılıb. Tənqidçilər bu tikintinin miqrasiya axınından daha çox, müəyyən podratçı şirkətlərin, o cümlədən Fisher Sand & Gravel kimi qurumların maraqlarına xidmət etdiyini vurğulayırlar. Yerli sakinlər, bu nəhəng vəsaitin texnoloji avadanlıqlara və ya kadr potensialının artırılmasına daha səmərəli xərclənə biləcəyini qeyd edirlər.
Hansı ekoloji risklər mövcuddur?
Tikinti işləri təkcə tarixi ağacları deyil, həm də Sonoran antilopları və Meksika boz canavarları kimi köçəri heyvan növlərinin miqrasiya yollarını təhlükə altına atır. Bioloji Müxtəliflik Mərkəzi (Center for Biological Diversity) tərəfindən qaldırılan məhkəmə iddialarına baxmayaraq, federal məhkəmələr DHS-ə ekoloji qanunları gözardı etmək səlahiyyəti verib. Bu vəziyyət, xüsusilə Big Bend Milli Parkı kimi qorunan ərazilərdə yerli sakinlərin və təbiət mühafizəçilərinin narazılığını daha da artırıb.
