ABŞ administrasiyasının “OpenAI” şirkətində mümkün səhm payı əldə etməsi ilə bağlı danışıqlar apardığı bildirilir. TechCrunch, CNBC və Engadget-in məlumatlarına görə, hələ yekun razılaşma yoxdur, amma müzakirələr süni intellekt bazarında dövlət və özəl sektor münasibətləri üçün yeni presedent yarada bilər.
Danışıqlar nə haqqındadır?
TechCrunch yazır ki, prezident Donald Tramp süni intellekt şirkətləri ilə “ABŞ xalqının süni intellekt uğurlarından faydalana biləcəyi” razılaşmaları müzakirə etdiyini bildirib. CNBC-nin məlumatına görə, bu danışıqların bir hissəsi “OpenAI” və onun CEO-su Sem Altmanla bağlıdır.
Məlumatlarda vurğulanır ki, potensial sxem hələ formalaşmayıb: payın həcmi, dövlətin səsvermə hüququ, tənzimləyici şərtlər və “OpenAI”-in idarəetmə strukturuna təsiri barədə rəsmi detal açıqlanmayıb.
“Public Wealth Fund” ideyası nədir?
TechCrunch-un istinad etdiyi məlumatlara görə, ehtimal olunan payın bir hissəsi “OpenAI”-in aprel ayında sənaye siyasəti sənədində təklif etdiyi “Public Wealth Fund” modelinə yönəldilə bilər. Şirkətin izahına görə, bu yanaşma süni intellektdən yaranan iqtisadi dəyərin daha geniş ictimai dairə ilə bölüşdürülməsini hədəfləyir.
Engadget-in xəbərində qeyd olunur ki, bu model vətəndaşlara süni intellektin iqtisadi artımında dolayı pay vermək kimi təsvir edilir. Bununla belə, rəsmi razılaşma olmadığı üçün mexanizmin praktikada necə işləyəcəyi aydın deyil.
Azərbaycan oxucusu üçün təsiri
“OpenAI” son illərdə “ChatGPT”, proqramlaşdırma alətləri və korporativ AI xidmətləri ilə qlobal texnologiya bazarının əsas oyunçularından birinə çevrilib. Dövlətin belə şirkətdə pay sahibi olması tənzimləmə, rəqabət, məxfilik və bazar şəffaflığı haqqında yeni suallar doğurur.
Azərbaycanda da startaplar, frilanserlər, media komandaları və proqram təminatı hazırlayan şirkətlər “ChatGPT” kimi alətlərdən aktiv istifadə edir. Hazırkı müzakirələr birbaşa məhsul dəyişikliyi demək deyil, lakin qiymətləndirmə, məlumat siyasəti və beynəlxalq AI qaydaları baxımından izlənməlidir.
Kontekst
ABŞ hökumətinin texnologiya şirkətlərində pay sahibi olması tamamilə yeni mövzu deyil. TechCrunch xatırladır ki, Vaşinqton daha öncə Intel şirkətində 10 faizlik pay əldə etmişdi. Bu fon süni intellekt kimi strateji sahələrdə dövlətin rolunun artdığını göstərir.
Növbəti mərhələdə “OpenAI”, ABŞ administrasiyası və tənzimləyici qurumların rəsmi açıqlamaları əsas olacaq. Razılaşma təsdiqlənərsə, onun yalnız maliyyə detalı deyil, AI bazarında idarəetmə modeli kimi də ciddi müzakirə yaradacağı gözlənilir.
Şəkil: “OpenAI” loqosu, Wikimedia Commons.
