Physical Review D jurnalında dərc olunan yeni araşdırma, 40 ton kütləyə malik qara dəliklərin sıx ulduzların daxilində məhv olmadan yaşaya biləcəyini ortaya qoyub. Adətən, Stiven Hokinq tərəfindən irəli sürülən nəzəriyyəyə görə, kiçik qara dəliklər Hokinq şüalanması səbəbindən sürətlə buxarlanaraq yox olmalıdır. Lakin alimlər hesab edirlər ki, qaranlıq maddə bu prosesi dayandıra bilən əsas amildir.
Bu proses necə baş verir?
Tədqiqatçılar "endoparazit qara dəlik" adlandırdıqları bu obyektlərin ağ cırtdanlar və neytron ulduzları kimi kompakt obyektlərin mərkəzində yarana biləcəyini ehtimal edirlər. Ulduzlar tərəfindən udulan qaranlıq maddə hissəcikləri mərkəzdə yüksək sıxlıqlı bir sahə yaradır və bu, qara dəliyin formalaşmasına səbəb olur. Belə bir mühitdə qara dəlik həm kütlə itirir, həm də ətrafdakı maddə və qaranlıq maddə ilə qidalanaraq tarazlığı qoruyur.
Nə üçün bu kəşf vacibdir?
Qalaktikanın mərkəzi kimi qaranlıq maddə ilə zəngin bölgələrdə kritik kütlə həddi nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı düşür. Məsələn, neytron ulduzları üçün bu limit təxminən 600 ton təşkil edir. Bu nəzəri model, qədim ağ cırtdanların və millisaniyəlik pulsarların mövcudluğunu əsas götürərək, qaranlıq maddə hissəciklərinin xüsusiyyətlərini müəyyən etmək üçün təbii detektor rolunu oynayır.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu, hələlik nəzəri bir ehtimaldır və ulduzun fırlanma sürəti, həmçinin maqnit sahəsi kimi amillər gələcək modellərdə mütləq nəzərə alınmalıdır. Əgər qara dəlik kifayət qədər qida əldə edərsə, o, zamanla böyüyərək içində olduğu ulduzu tamamilə udmaqla onun taleyini dəyişə bilər.
