"3I/ATLAS" kometası Günəş sistemindən keçərkən ciddi kütlə itkisi ilə üzləşib. Astronomların apardığı hesablamalara görə, Günəşin istiliyi nəticəsində baş verən sublimasiya prosesi kometanın səthindən 1,7 ilə 5,2 metr arasında maddənin buxarlanmasına səbəb olub. Toz hissəciklərinin də nəzərə alındığı ssenarilərdə bu aşınma dərinliyi 27 metrə qədər çata bilər.
Bu kometanın kütləsi necə dəyişib?
Tədqiqatçılar 2025-ci ilin iyulunda kəşf edilən bu kosmik obyektin trayektoriyası boyunca kütlə itkisini riyazi modellərlə hesablayıblar. Məlum olub ki, "3I/ATLAS" təxminən 18,3 milyard ilə 57,7 milyard kiloqram arasında maddə itirib. Bu proses zamanı su buxarı, karbon qazı və dəm qazı kimi maddələr birbaşa qaz halına keçərək kometanın ətrafında koma yaradıb.
Nə üçün bu kəşf elmi baxımdan vacibdir?
Kometanın səthinin aşınması alimlərə onun daxili qatlarına nəzər salmaq imkanı verir. Ulduzlararası məkanda uzun müddət qalan obyektlər kosmik şüaların təsiri ilə kimyəvi dəyişikliklərə uğrayır. "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" jurnalında dərc olunan nəticələr, Günəşə yaxınlaşma zamanı baş verən bu dəyişiklikləri ilkin tərkibdən ayırmağa kömək edəcək.
Hazırda alimlər qaz tərkibindəki fərqlərin səthin aşınması, yoxsa kometanın daxilindəki buzların qeyri-bərabər paylanması ilə bağlı olduğunu dəqiqləşdirməyə çalışırlar. Bu araşdırma Günəş sistemindən kənarda formalaşmış maddələrin tərkibini öyrənmək üçün mühüm mənbə hesab olunur.
