“Gundle” nədir və niyə diqqət çəkir?
Luiisvill şəhərindən olan yaradıcı Luke Blackford, populyar “Xteink X4” e-kitab oxuyucusu üçün 3D çap texnologiyası ilə tapança formasında bir qab hazırlayıb. “Gundle” adlandırılan bu qurğu funksional olaraq heç bir silah xüsusiyyəti daşımır və yalnız estetik məqsədlə istifadə olunur. Lakin onun real silaha bənzər forması, 3D çap sənayesində tətbiq edilməsi planlaşdırılan yeni təhlükəsizlik proqramlarının gələcəyi ilə bağlı suallar doğurur.
3D çapda silah bloklama texnologiyası nə qədər effektivdir?
Nyu-York və Kaliforniya ştatlarında qanunvericilər, 3D printerlərdə silah hissələrinin çapının qarşısını almaq üçün avtomatik skanlama proqramlarının tətbiqini müzakirə edirlər. Mütəxəssislər, süni intellekt əsaslı bu sistemlərin “Gundle” kimi silaha bənzəyən, lakin təhlükəsiz olan obyektləri yanlışlıqla bloklaya biləcəyindən narahatdırlar. Electronic Frontier Foundation-dan Cliff Braun, bu texnologiyanın hələ də ilkin mərhələdə olduğunu və “yalançı müsbət” (false positive) nəticələrin yaradıcı azadlığı məhdudlaşdıra biləcəyini vurğulayır.
Texniki yanaşmalar və risklər
Dartmut Kollecinin mühəndislik üzrə dosenti Solomon Diamond, problemin həlli üçün müxtəlif yanaşmaların olduğunu qeyd edir. Həş (hash) əsaslı sistemlər sadə dəyişikliklərlə asanlıqla aldadıla bilər, süni intellekt isə vizual bənzərlik səbəbindən yanlış qərarlar verə bilər. “Həndəsi identifikasiya” (geometric identification) adlı üçüncü bir yanaşma isə daha dəqiq nəticələr vəd etsə də, hələ tam tətbiq olunmayıb. Bu texnologiyaların tətbiqi, 3D çap həvəskarları üçün ciddi bir maneəyə çevrilə bilər.
