Məşhur xəbər bülleteni xidməti olan "Substack", son aylarda bir çox tanınmış nəşrləri və müəllifləri daha az tanınan rəqib platformalara qapdırır. Ötən ay "The Ankler" nəşri sayt üzərində daha çox nəzarət əldə etmək üçün platformanı tərk edib. 2024-cü ilin əvvəlində nifrət nitqi qalmaqalları səbəbindən başlayan istifadəçi itkisi, indi daha çox iqtisadi və texniki narazılıqlarla əvəzlənib. Yaradıcılar tətbiqin sosial şəbəkə xüsusiyyətlərinə köklənməsindən və bizneslərini boğan qiymət siyasətindən şikayətlənirlər.
Niyə müəlliflər "Substack" platformasından qaçır?
2017-ci ildə yaradılan "Substack", abunə gəlirlərinin 10 faizini komissiya olaraq tutur. Bu rəqəm başlanğıcda kiçik görünsə də, auditoriya böyüdükcə ciddi məbləğlərə çevrilir. Rəsmi kalkulyatora əsasən, aylıq 10 ABŞ dolları ödəyən 400 abunəçisi olan müəllifin aylıq xərci 636 ABŞ dolları təşkil edir. Abunəçi sayı 50 minə çatdıqda isə bu məbləğ ayda 79 min 500 ABŞ dollarına, yəni ildə təxminən 1 milyon ABŞ dollarına yüksəlir.
Rəqib xidmətlər isə komissiya əvəzinə sabit aylıq ödəniş təklif edirlər. Məsələn, "The Rose Garden Report" nəşrinin yaradıcısı Sean Highkin, "Ghost" platformasına keçdikdən sonra gəlirlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını bildirib. O, "Substack" xidmətində ildə 4 min 968 ABŞ dolları ödədiyi halda, indi cəmi 2 min 52 ABŞ dolları xərcləyir. 71 min abunəçisi olan "Extra Points" nəşrinin rəhbəri Matt Brown isə "Beehiiv" platformasında ildə təxminən 3 min ABŞ dolları ödəyir. Əgər o, əvvəlki yerdə qalsaydı, bu rəqəm 25 min ABŞ dollarını keçəcəkdi.
Platformanın hansı texniki məhdudiyyətləri var?
Maliyyə itkiləri ilə yanaşı, müəlliflər qapalı ekosistemdən və fərdiləşdirmə imkanlarının azlığından əziyyət çəkirlər. "Beehiiv" təsisçisi Tyler Denk öz platformasını "Amazon" ilə deyil, "Shopify" ilə müqayisə edərək, yaradıcılara öz brendlərini qurmaq üçün tam azadlıq verdiklərini vurğulayır. "Substack" isə xüsusi domen alınmadıqda hər yerdə öz loqosunu və ".substack.com" uzantısını məcburi şəkildə nümayiş etdirir.
Bundan əlavə, platformanın "Notes" adlı sosial şəbəkə funksiyası vasitəsilə toplanan izləyiciləri başqa xidmətə köçürmək mümkün deyil. "Substack" həmtəsisçisi Hamish McKenzie iddiaları rədd edərək, e-poçt siyahılarının və ödəniş məlumatlarının ixracına icazə verdiklərini desə də, izləyici bazasının köçürülməzliyini etiraf edib. Həmçinin, "Apple" tərəfindən "iOS" tətbiqində tutulan 30 faizlik komissiya da müəlliflərin gəlirlərinə ciddi zərbə vurur.
Gələcək perspektivlər nədən ibarətdir?
Bütün bu tənqidlərə baxmayaraq, şirkət rəsmiləri vəziyyəti fərqli qiymətləndirirlər. "Substack" şirkətinin Yeni Media üzrə rəhbəri Hanne Winarsky qeyd edir ki, "SemiAnalysis", Glenn Greenwald və Joe Posnanski kimi bir çox müəlliflər rəqibləri sınaqdan keçirdikdən sonra yenidən geri qayıdıblar. Eyni zamanda, platforma Böyük Britaniya bazarında böyüyərək, Charli XCX, Jamie Oliver və Baş nazir Keir Starmer kimi fiqurların hesabına 500 min ödənişli abunəçiyə çatıb.
Lakin 2024-cü ildə "Platformer" nəşrini "Ghost" xidmətinə köçürən Casey Newton məsələnin yalnız pulda olmadığını vurğulayır. O bildirir ki, ən vacib məqam açıq internetdə tam nəzarət edilə bilən bir məkana sahib olmaqdır. Görünən odur ki, "Substack" artıq daimi bir evdən çox, yeni nəşrlər üçün sadəcə bir başlanğıc nöqtəsinə çevrilməkdədir.
