Sərgidə hansı texnologiyalar müqayisə edildi?
Los-Anceles Konvensiya Mərkəzində baş tutan Display Week sərgisində "Nanosys" şirkəti iki fərqli ekran texnologiyasını üz-üzə qoyub. Şirkətin nümayiş otağında yan-yana quraşdırılmış iki ədəd 85 düymlük televizor eyni məzmunu yayımlayaraq fərqləri ortaya çıxarıb. Ekranlardan biri mavi LED arxa işıqlandırmadan istifadə edən super kvant nöqtəli (SQD) mini-LED panel, digəri isə bu ilin əsas trendi olan RGB LED televizor idi. Qeyd etmək lazımdır ki, birinci televizordakı kvant nöqtələrini məhz "Nanosys" istehsal edib.
Sağ tərəfdə yerləşən SQD modelli televizorun "TCL X11L" olduğu təsdiqlənib. Digər cihazın isə böyük ehtimalla "TCL RM9L" olduğu güman edilir. "Nanosys" şirkətinin marketinq üzrə vitse-prezidenti Jeff Yurek bildirib ki, hər iki televizor ən geniş rəng qammasını təmin etmək üçün "Filmmaker Mode" (Kinematoqrafçı rejimi) və təbii rəng tənzimləmələrində işləyirdi. Müəllif "Hisense", "Samsung", "LG" və "Sony" kimi brendlərin RGB LED modellərini şəxsən gördüyü üçün sınaqdakı ikinci cihazın onlardan biri olmadığını vurğulayıb.
RGB LED ekranlarda rəng problemi necə yaranır?
RGB LED televizorlar ekrandakı təsvirə əsasən rəngli arxa işıq yaratmaq üçün zonalara qruplaşdırılmış qırmızı, yaşıl və mavi LED-lərdən istifadə edir. Nəzəri cəhətdən bu, kvant nöqtələrinə ehtiyac duymadan daha canlı rənglər verməlidir. Lakin əsas problem arxa işığın fərqli rəngdəki qonşu piksellərə sızmasıdır ki, bu da "rənglərin qarışması" (color crosstalk) adlanır. Məsələn, ekrandakı parlaq qırmızı köynək istifadəçinin dərisinə qırmızımtıl çalar verə bilər.
Nümayiş zamanı bu problem əyani şəkildə sübut olunub. Rəngli fonların üzərindəki ağ xaç işarələri RGB LED ekranda öz doymuşluğunu itirərək ətrafdakı rəngə qarışıb. Bu hal BT.2020 rəng qamması ölçmələrində, xüsusən də mavi və yaşıl rəng nöqtələrində kəskin azalma ilə müşahidə edilib. İnsan üzünün təsvir olunduğu kadrlarda qadının dəri tonu arxa fonun rənginə uyğun dəyişib. Müəllif xüsusi avadanlıqla yalnız üzə fokuslanaraq bu rəng sızmasının vizual illüziya deyil, məhz televizorun qüsuru olduğunu təsdiqləyib.
SQD texnologiyasının üstünlükləri nələrdir?
SQD televizorunda heç bir rəng qarışması müşahidə edilməyib və qaralma zonalarının (dimming zones) sayına görə daha yaxşı kontrast təqdim edib. "TCL X11L" modelinin 20 000 qaralma zonasına malik olduğu bildirilsə də, "Rtings" platformasına görə 85 düymlük versiyada bu rəqəm 14 400 təşkil edir. Müqayisə edilən RGB LED televizorda isə cəmi 8 000 zona mövcud idi. Bunun səbəbi RGB texnologiyasında hər zona üçün minimum üç LED-in (qırmızı, yaşıl, mavi) tələb olunması və onların çox yer tutmasıdır. SQD-də isə yalnız mavi LED-lərdən istifadə edildiyi üçün tək bir LED müstəqil zona kimi çıxış edə bilir.
Bütün bu fərqlər real videolarda açıq şəkildə hiss olunur. Sürətli hərəkətlərin olduğu döyüş səhnələrində və xüsusilə dəri tonlarında parlaq rənglərin ətrafdakı obyektlərə təsiri aydın görünürdü. Gecə səhnələrində isə kontrast fərqi daha qabarıq idi. Düzdür, RGB LED televizor təkbaşına izlənildikdə insan gözü bu qüsurlara tez uyğunlaşa bilər, lakin müqayisənin olmaması problemin mövcudluğunu inkar etmir.
Gələcəkdə bizi nələr gözləyir?
Sənaye ekspertləri CES 2025 sərgisindən bəri RGB LED televizorlarında rəng qarışması ehtimalından narahat idilər. Rəqib OLED panellərinin istehsalçısı olan "LG Display" də bu problemləri vurğulayan videolar yayımlamışdı. Təbii ki, həm "Nanosys", həm də "LG Display" RGB texnologiyasını tənqid etməkdə maraqlıdır. Məsələn, "Hisense UR9" modelində bu problem o qədər də hiss olunmur, çünki cihaz çox rəngli səhnələrdə ağ arxa işıqlandırmaya keçid edə bilir. Gələcəkdə "Sony" kimi brendlərin yeni prosessorları bu problemi tamamilə həll edə bilər. Lakin 2026-cı il üçün SQD texnologiyası hələ də daha üstün mövqedə görünür.
