28 oktyabr 2026-cı il tarixində Mərkəzi Pilotsuz Sistemlər və Texnologiyalar Mərkəzi (CBST) tərəfindən verilən məlumata görə, "VA Technologies" şirkəti tərəfindən hazırlanan "SOVA" (müqayisəli optik vizual autentifikasiya) sistemi pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) GPS və QLONASS siqnallarından asılılığını aradan qaldırır. Sistem bort kamerasından gələn görüntüləri əvvəlcədən yüklənmiş peyk xəritələri ilə müqayisə edərək real vaxt rejimində dəqiq koordinatları hesablayır.
Bu texnologiya necə işləyir?
"SOVA" sistemi ənənəvi peyk naviqasiyasından fərqli olaraq, xarici məlumatlara ehtiyac duymur. O, süni intellekt alqoritmlərindən istifadə edərək yer səthini analiz edir və vizual orientirləri müəyyənləşdirir. Sınaqlar zamanı dron 2025-ci ilin yazına aid köhnəlmiş xəritələrdən istifadə etməsinə baxmayaraq, ərazidəki mövsümi dəyişikliklərə və kənd təsərrüfatı işlərinə rəğmən öz marşrutunu uğurla tamamlayıb.
Hansı məhdudiyyətlər və üstünlüklər var?
Texnologiyanın əsas üstünlüyü radioelektron mübarizə şəraitində belə dronun uçuşunu davam etdirə bilməsidir. "VA Technologies"-in məlumatına görə, sistem ARM prosessorları ilə təchiz edilmiş standart bort modullarında işləyir və əlavə qrafik sürətləndirici tələb etmir. Bununla belə, sistemin effektivliyi hava şəraitindən birbaşa asılıdır:
- Məhdudiyyətlər: Sıx buludlu hava, duman, yağıntı və zəif işıqlandırma optik naviqasiyanın dəqiqliyini azalda bilər.
- Dəqiqlik: 100-300 metr yüksəklikdə uçuş zamanı orta statistik sapma 50 metrdən azdır.
- Etibarlılıq: Şirkət GPS-in olmadığı şəraitdə sistemin dayanıqlılıq göstəricisini 99% olaraq qiymətləndirir.
Hazırda sistemin seriyalı istehsalı və ya hərbi məqsədlərlə kütləvi tətbiqi barədə rəsmi təsdiqlənmiş məlumatlar hələlik açıqlanmayıb. Müstəqil ekspertlər isə sistemin real döyüş şəraitindəki effektivliyini yoxlamaq üçün daha geniş statistik məlumatlara ehtiyac olduğunu bildirirlər.
