"OpenAI" şirkəti özünün süni intellekt modelləri vasitəsilə elm dünyasında ciddi rezonans doğura biləcək üç elmi nəticə əldə etdiyini açıqlayıb. Bu kəşflər riyaziyyatın, hesablama nəzəriyyəsinin və kvant fizikasının fundamental problemlərinə aiddir. Şirkətin iddiasına görə, süni intellekt bu sahələrdə mövcud təsəvvürləri dəyişə biləcək sübutlar irəli sürüb, lakin yekun qərar üçün müstəqil elmi ekspertiza tələb olunur.
Süni intellekt hansı elmi problemləri həll edib?
Birinci nəticə Kristofer Soqge tərəfindən 1991-ci ildə irəli sürülmüş lokal hamarlaşdırma hipotezi ilə bağlıdır. "OpenAI" modelləri bu hipotezi istənilən ölçülü fəzalarda sübut edərək, "Kakei" və "Furye-Steyn" məhdudiyyətləri kimi mürəkkəb riyazi problemlərin həllinə yol açıb. Bu sübut 18 oktyabr 2026-cı il tarixində əldə edilib və "Lean" sistemində rəsmiləşdirilib.
İkinci kəşf informatika sahəsindəki eksponent zaman hipotezinin (ETH) təkzib olunması ilə bağlıdır. Süni intellekt məntiqi məsələlərin müəyyən sinfini sub-eksponent zamanda həll edən alqoritm təklif edib. 16 oktyabr 2026-cı il tarixində alınan bu nəticə, təsdiqlənəcəyi təqdirdə, hesablama mürəkkəbliyi ilə bağlı bir çox nəzəri qiymətləndirmələrin yenidən nəzərdən keçirilməsini tələb edəcək.
Üçüncü iş kvant sahə nəzəriyyəsinin riyazi əsaslarını əhatə edir. "OpenAI" dördölçülü fəza-zamanda kvant xromodinamikası və Yanq-Mills nəzəriyyəsinin mövcudluğuna dair ciddi sübutlar əldə etdiyini bildirib. Bu, "Kley" Riyaziyyat İnstitutunun minillik problemlərindən biri ilə əlaqəli olsa da, tam həll üçün kütlə boşluğunun sübutu hələ də tələb olunur.
Nəticələr necə yoxlanılır?
Nəticələrin doğruluğunu yoxlamaq üçün "OpenAI" aparıcı mütəxəssisləri cəlb edib. Hesablama nəzəriyyəsi üzrə işi Rassel İmpalyatso, Ramamohan Paturi və Rayan Uilyams, kvant fizikası üzrə tədqiqatları isə Nobel mükafatı laureatı Devid Qrossun rəhbərlik etdiyi qrup qiymətləndirəcək. Şirkət vurğulayır ki, "Lean" sistemindəki kompüter yoxlaması müstəqil elmi analizi əvəz etmir.
