OpenAI bu yaxınlarda riyaziyyat, kompüter elmləri və fizika sahələrində əhəmiyyətli elmi nailiyyətlər əldə etdiyini bəyan edib. Şirkət bu dəfə məlumatların paylaşılması üçün xüsusi "çobanlar" (ekspertlər) qrupu ilə əməkdaşlıq etdiyini bildirib. Lakin bu yanaşma, elmi ictimaiyyətin, xüsusilə də tədqiqatçıların kəskin etirazına səbəb olub.
Bu kəşflər nədən ibarətdir?
Əldə olunan nəticələr elm dünyasının ən mürəkkəb problemlərini əhatə edir. Riyaziyyat sahəsində Kakeya fərziyyəsinin bütün ölçülərdə həlli, kompüter elmlərində isə eksponensial vaxt hipotezinin təkzib edilməsi kimi iddialı nəticələr irəli sürülüb. Fizika sahəsində isə Standart Model və Yang-Mills nəzəriyyəsi ilə bağlı mühüm tədqiqatlar aparılıb.
Nə üçün tədqiqatçılar narazıdır?
Elmi ictimaiyyət OpenAI-in nəticələri birbaşa ictimaiyyətə açmaq əvəzinə, yalnız özlərinin seçdiyi ekspertlərə təqdim etməsini "qapıçı" (gatekeeping) siyasəti kimi qiymətləndirir. Riyaziyyat və Süni İntellekt üzrə Məsləhət Qrupu (AGMAI), bu cür seçici yanaşmanın qərəzliliyə və elmi şəffaflığın pozulmasına yol açdığını vurğulayıb. Tədqiqatçılar hesab edir ki, fundamental elmi nəticələr hamı üçün əlçatan olmalıdır.
Elmi şəffaflıq niyə vacibdir?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, süni intellekt tərəfindən yaradılan sübutların yoxlanılması və başa düşülməsi üçün geniş elmi ictimaiyyətin iştirakı zəruridir. Andreas Karch kimi alimlər, böyük laboratoriyaların "qalib və məğlubları" seçməməli olduğunu qeyd edərək, nəticələrin dərhal açıqlanmasını tələb edirlər. Şirkətin bu addımları, süni intellektin elmi proseslərə təsirinin sürəti ilə bağlı narahatlıqları daha da dərinləşdirir.
