Nyu-York ştatının qubernatoru Keti Hoçul, 3D çap olunan silahların istehsalına qarşı tətbiq olunan qadağaları müdafiə edərək, bu sahədəki qanunsuz cəhdlərə qarşı mübarizə aparacağını bildirib. 3D çap texnologiyası ilə silah istehsalının pioneri sayılan Kodi Uilson, yaxınlarda Nyu-Yorkun qadağalarından yan keçməyə imkan verən "Hochulization" adlı yeni bir alət təqdim edib. Hoçul isə bu addımı ştatın təhlükəsizlik səylərinə birbaşa təhdid kimi qiymətləndirib.
"Hochulization" aləti nədir və niyə təhlükəlidir?
Kodi Uilson-un hazırladığı bu texnologiya, hökumət tərəfindən tətbiq edilən silah fayllarının aşkarlanması sistemlərini aldatmaq üçün nəzərdə tutulub. Sistem, faylların funksionallığını dəyişmədən onların "heş" (hash) dəyərlərini dəyişdirərək, təhlükəsizlik proqramları tərəfindən silah kimi tanınmasının qarşısını alır. Uilson, bu texnologiyanı öz şirkətinin 200 mindən çox silah dizaynı faylı üçün tətbiq etməyi və hətta onu açıq mənbəli (open-source) etməyi planlaşdırır.
Qubernatorun mövqeyi və hüquqi çərçivə
Keti Hoçul, Nyu-York ştatında silahların qeydiyyatdan keçməsi və ciddi yoxlamalardan (background check) keçməsi qaydalarını xatırladaraq, bu cür texnoloji hiylələrin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. O, 3D printerlərin faydalı məqsədlər üçün istifadəsinə qarşı olmadığını, lakin ev şəraitində nəzarətsiz silah istehsalının ştatın təhlükəsizlik standartlarına zidd olduğunu bildirib. Hoçul, ştatın ABŞ-da ən aşağı silahlı qətl nisbətinə sahib olmasını tətbiq olunan ciddi qaydalarla əlaqələndirib.
Rəqəmsal nəzarət və ictimai narahatlıq
Bu mübahisə, rəqəmsal nəzarət və şəxsi azadlıqlar mövzusunda daha geniş müzakirələrə yol açıb. Electronic Frontier Foundation (EFF) kimi təşkilatlar, 3D printerlərə "senzura proqramları" quraşdırılmasının rəqəmsal izləmə riskləri yaratdığını iddia edir. Hoçul isə hökumətin texnologiyanın sui-istifadəsinə qarşı ayıq-sayıq olması lazım olduğunu, lakin bu nəzarətin həddini aşan halların da qarşısının alınacağını qeyd edib.
