Müasir avtomobillər artıq sadəcə nəqliyyat vasitəsi deyil, təkər üstündəki smartfonlara çevrilib. Northeastern Universiteti və Consumer Reports tərəfindən aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, avtomobillər hara getdiyiniz, nə qədər sürətlə hərəkət etdiyiniz və hətta necə əyləc vurduğunuz kimi məlumatları davamlı şəkildə toplayır.
Avtomobil məlumatları kimə ötürülür?
Tədqiqatçılar 19 fərqli brendə məxsus 21 avtomobili analiz ediblər. Nəticələrə görə, hər bir avtomobil ən azı bir üçüncü tərəf domenə məlumat ötürür. Bu məlumatların yarısından çoxu Adobe, LexisNexis və Amplitude kimi reklam, izləmə və analitika (ATA) sahəsində ixtisaslaşan şirkətlərə göndərilir. Bu şirkətlər toplanan məlumatları sığorta şirkətlərinə satır və ya sürücüləri hədəflənmiş reklamlarla narahat edirlər.
Hansı texnologiyalar izləməni asanlaşdırır?
Xüsusilə Google-un Android Automotive OS platforması ilə işləyən avtomobillər daha çox məlumat ötürür. Tədqiqatın rəhbəri David Choffnes bildirir ki, avtomobilə inteqrasiya olunmuş proqram təminatı birbaşa məlumat axınına təsir edir. Bundan əlavə, HondaLink, MyNissan və myChevrolet kimi 7 mobil tətbiq sürücülərin telefon nömrələri və dəqiq yerləşmə məlumatları kimi həssas detalları reklam şəbəkələri ilə paylaşır.
Sürücülər özlərini necə qoruya bilər?
Ekspertlər hesab edir ki, avtomobil istehsalçıları şəffaflığı artırmalı və istifadəçilərə məlumatlarının toplanması ilə bağlı daha aydın seçim imkanı verməlidir. Hazırkı vəziyyətdə sürücülər avtomobili alarkən uzun və qarışıq məxfilik qaydalarını oxumaq məcburiyyətində qalırlar. Bəzi şirkətlər, o cümlədən Honda, araşdırmadan sonra proqram təminatında dəyişikliklər edərək məlumat ötürülməsini dayandırıb, lakin bu, sistemli bir problemin yalnız kiçik bir hissəsidir.
