Massaçusets Texnologiya İnstitutu ("MIT") tədqiqatçıları simsiz biotibbi cihazları gələcək kvant hücumlarından qorumaq üçün xüsusi mikroçip hazırlayıblar. Yeni texnologiya kardiostimulyatorlar və insulin pompaları kimi həyati əhəmiyyət daşıyan cihazlara post-kvant kriptoqrafiya metodlarını tətbiq etməyə imkan verir. İynə ucu böyüklüyündə olan bu çip həm də istifadəçinin sosial sığorta nömrəsi və ya cihaz məlumatlarını oğurlamağa yönəlmiş fiziki sındırma cəhdlərinə qarşı daxili müdafiəyə malikdir.
Bu texnologiya niyə vacibdir?
Kvant kompüterləri inkişaf etdikcə, onların hazırda məxfi məlumatları qoruyan ənənəvi təhlükəsizlik sistemlərini qıra biləcəyi gözlənilir. "NIST" (Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutu) kimi tənzimləyici orqanlar artıq ənənəvi protokollardan imtina edərək daha güclü post-kvant alqoritmlərinə keçidi planlaşdırır. Layihənin aparıcı müəllifi, "MIT" doktorantı Seoyun Canq qeyd edir ki, enerji məhdudiyyətləri səbəbindən biotibbi cihazlar tez-tez kiberhücumlar üçün ən həssas hədəflərə çevrilir. Yeni çip isə xəstələrin məxfiliyini təmin etmək üçün olduqca praktik aparat həlli təklif edir.
Yeni çip necə işləyir?
Mütəxəssislər yüksək təhlükəsizliyi təmin edərkən enerji sərfiyyatını kəskin şəkildə azaldan Xüsusi Təyinatlı İnteqral Sxem (ASIC) dizayn ediblər. Çipin arxitekturasına bir neçə əsas xüsusiyyət daxil edilib:
- Gələcək risklərdən qorunmaq üçün iki fərqli post-kvant sxeminin tətbiqi.
- Məxfi açarlar üçün davamlı təsadüfi rəqəmlər yaradan yüksək səmərəli daxili generator.
- Hakerlərin məlumat emalı zamanı enerji istehlakını analiz edərək məlumat oğurlamasının (kənar kanal hücumları) qarşısını alan xüsusi müdafiə mexanizmi.
- Gərginlik sıçrayışları zamanı əməliyyatları dərhal dayandıran erkən xəta aşkarlama sistemi.
Gələcək perspektivlər nələrdir?
Tətbiq edilən innovativ metodlar sayəsində yeni qurğu müqayisə edilən digər post-kvant təhlükəsizlik sistemlərindən 20-60 dəfə daha yüksək enerji səmərəliliyi nümayiş etdirir. Üstəlik, o, mövcud çiplərin əksəriyyətindən daha az yer tutur. "MIT" rektoru və professor Ananta Çandrakasan bildirir ki, resursları məhdud olan cihazlar üçün etibarlı təhlükəsizliyin təmin edilməsi artıq mütləq şərtdir. Gələcəkdə tədqiqatçılar bu texnologiyanı sənaye sensorları və ağıllı inventar etiketləri kimi digər az enerji sərf edən cihazlara da tətbiq etməyi planlaşdırırlar.






