Fransa hökuməti ABŞ texnologiyalarından asılılığı minimuma endirmək üçün mühüm addım atır. Ölkə rəhbərliyi dövlət sistemlərinin bir hissəsini "Microsoft Windows" əməliyyat sistemindən açıq mənbəli "Linux" platformasına keçirməyi planlaşdırır. Rəsmilər bu qərarı milli infrastrukturun təhlükəsizliyini təmin etmək və xarici təchizatçılardan asılılığı məhdudlaşdırmaq üçün genişmiqyaslı prosesin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirirlər. Dəyişikliklər ilk olaraq Fransanın rəqəmsal agentliyi olan DINUM daxilində başlayacaq. Hələlik planın tam icra qrafiki və hansı "Linux" distributivindən istifadə ediləcəyi açıqlanmayıb. "Microsoft" korporasiyası isə bu qərarla bağlı heç bir şərh verməyib.
Bu qərarın arxasında hansı səbəblər dayanır?
Fransız rəsmiləri bu keçidi strateji zərurət adlandırırlar. Nazir David Amiel məsələ ilə bağlı fikirlərini belə ifadə edib:
"Əsas məqsədimiz rəqəmsal taleyimiz üzərində nəzarəti geri qaytarmaqdır. Fransa öz məlumat sistemləri üzərində nəzarətin itirilməsi ilə barışa bilməz."
Bu qərar xarici texnologiya provayderlərindən asılılıqdan narahat olan bütün Avropadakı ümumi tendensiyanı əks etdirir. Artıq bir çox liderlər rəqəmsal infrastruktura milli təhlükəsizlik məsələsi kimi yanaşırlar. Fransanın yanaşması Avropa İttifaqının ümumi kursu ilə üst-üstə düşür. Xatırladaq ki, yanvar ayında Avropa Parlamenti xarici təchizatçılardan asılılığın azaldılması sahələrini müəyyən edən xüsusi hesabat qəbul edib. Son geosiyasi ziddiyyətlər, xüsusilə ABŞ sanksiyaları xidmətlərə çıxışın necə məhdudlaşdırıla biləcəyini açıq şəkildə nümayiş etdirdi.
Keçid prosesi necə həyata keçiriləcək?
Hökumətlərə tam nəzarət edə bildikləri alətlər lazımdır və açıq mənbəli proqram təminatı bu çevikliyi təklif edir. "Linux" pulsuz, açıq mənbəli və asanlıqla fərdiləşdirilə bilən olduğu üçün bu strategiyada mərkəzi rol oynayır. DINUM iş stansiyalarında "Windows"dan imtina edərək "Linux" əməliyyat sisteminə keçid planlarını rəsmən təsdiqləyib. Bu prosesə Sahibkarlıq üzrə Baş İdarə və milli kibertəhlükəsizlik agentliyi də daxil olmaqla digər dövlət orqanları dəstək verəcək. Tam planın bu ilin sonlarında formalaşdırılması gözlənilir. Həmin sənəd iş stansiyaları, birgə iş alətləri, kibertəhlükəsizlik sistemləri, süni intellekt və şəbəkə avadanlıqları daxil olmaqla bütün infrastruktur ehtiyaclarını müəyyən edəcək.
Əvvəlki mərhələlərdə nələr dəyişib?
Fransa artıq bir müddətdir ki, ABŞ proqram təminatlarından imtina etməyə başlayıb. Hökumət bu yaxınlarda daxili ehtiyaclar üçün "Microsoft Teams"dən istifadəni dayandırıb və onu "Jitsi" bazasında qurulmuş "Visio" adlı daxili alətlə əvəz edib. Hazırda tibbi sığorta sisteminin təxminən 80 000 əməkdaşı "Teams", "Zoom" və "Dropbox" kimi xidmətləri əvəz edən açıq mənbəli platformalardan istifadə edir. Yeni alətlərə dövlət xidmətləri toplusunu təşkil edən "Tchap", "Visio" və "FranceTransfert" daxildir. Bundan əlavə, Fransa ilin sonunadək vətəndaşların sağlamlığı ilə bağlı məxfi məlumatları etibarlı daxili platformaya köçürməyi planlaşdırır.
