Niderlandın "Omroep Gelderland" telekanalının jurnalisti Yust Vervaart (Just Vervaart) tərəfindən həyata keçirilən eksperiment hərbi təhlükəsizlik sahəsində ciddi boşluğu üzə çıxarıb. Jurnalist Fransanın "Charles de Gaulle" aviadaşıyıcısını qorumaq üçün yerləşdirilmiş "HNLMS Evertsen" zenit esminesinin yerini adi "Bluetooth" trekeri vasitəsilə müəyyən edə bilib. Cihaz gəmiyə göndərilən təbrik açıqcasının içərisində gizlədilib.
Hərbi gəmiyə treker necə göndərilib?
Ölkənin Müdafiə Nazirliyi quru və dəniz qüvvələrində xidmət edən hərbçilərə poçt göndərişlərini asanlaşdırmaq məqsədilə internetdə xüsusi təlimatlar dərc etmişdi. Bu açıq məlumatlar jurnalistə trekeri birbaşa gəminin göyərtəsinə göndərməyə kömək edib. Yust Vervaart nazirliyin təlimat videolarını izlədikdən sonra müəyyən edib ki, bağlamalardan fərqli olaraq, adi zərflər rentgen yoxlanışından keçirilmir. Bu səbəbdən o, izləmə cihazını məhz açıqcanın içinə yerləşdirmək qərarına gəlib.
İzləmə prosesi hansı nəticələri verib?
Gizli "Bluetooth" trekeri təxminən bir sutka ərzində aktiv qalıb və gəminin hərəkət marşrutunu dəqiqliklə ötürüb. Jurnalistlər "HNLMS Evertsen" esminesinin Krit adasındakı İraklion limanını tərk etdiyini, adanın sahili boyu qərbə doğru irəlilədiyini, daha sonra isə şərqə — Kiprə tərəf istiqamət aldığını canlı izləyiblər. Cihaz yalnız bir gün sonra, gəmi Kipr yaxınlığında olarkən əlaqəni kəsib.
Hərbi idarə rəsmilərinin sözlərinə görə, treker poçtun çeşidlənməsi zamanı aşkar edilərək dərhal söndürülüb. Baş vermiş insidentlə əlaqədar olaraq, Niderlandın Müdafiə Nazirliyi poçt siyasətində təcili dəyişikliklər etmək qərarına gəlib. Artıq tərkibində qida elementləri (batareyalar) olan təbrik açıqcalarının göndərilməsi qadağan edilib və ümumi poçt qaydalarının yenidən nəzərdən keçirilməsinə başlanılıb.
Bu təhlükəsizlik boşluğu niyə vacibdir?
Müasir hərbi əməliyyatlarda məkan məlumatlarının gizliliyi həyati əhəmiyyət daşıyır. İnsidenti şərh edən istefada olan general-leytenant Mart de Krüif (Mart de Kruif) vəziyyətin ciddiliyini belə vurğulayıb:
"Müasir dövrdə hədəfləri məsafədən və böyük dəqiqliklə məhv etmək mümkündür, lakin bunun üçün onların harada yerləşdiyini bilmək lazımdır. Məhz bu səbəbdən esmines öz mövqeyini kənar şəxslərə açıqlamamalıdır."
